ABŞ-nin keçmiş prezidenti Donald Tramp İranla bağlı sərt proqnoz verib. O bildirib ki, Tehran gec-tez danışıqlar masasına qayıtmaq məcburiyyətində qalacaq və Vaşinqtonun bütün tələblərini qəbul edəcək. Tramp bu bəyanatı ilə İranın nüvə proqramı və regiondakı fəaliyyətləri ilə bağlı ABŞ-nin mövqeyinin dəyişməz qaldığını bir daha vurğulayıb.
Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ 2015-ci ildə imzalanmış İran nüvə sazişindən (JCPOA) birtərəfli qaydada çıxmış və Tehrana qarşı genişmiqyaslı sanksiyaları bərpa etmişdi. Bu addım iki ölkə arasındakı gərginliyi pik həddə çatdırmış, İranın iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurmuşdu. Tramp administrasiyası İranın ballistik raket proqramına son qoyulmasını və regional müdaxilələrini dayandırmasını tələb edirdi.
Keçmiş prezidentin “bütün tələbləri qəbul edəcək” ifadəsi, ABŞ-nin İrandan gözlədiyi şərtlər toplusuna işarə edir. Bu tələblərə adətən nüvə proqramının məhdudlaşdırılması, ballistik raketlərin inkişafının dayandırılması, Yaxın Şərqdəki müttəfiqlərinə dəstəyin dayandırılması və insan haqları məsələləri daxildir.
Hazırda İran və Qərb ölkələri arasında nüvə danışıqları dalana dirənmiş vəziyyətdədir. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) də İranın nüvə fəaliyyətləri ilə bağlı narahatlığını dəfələrlə dilə gətirib. Trampın bu bəyanatı, gələcəkdə hər hansı bir danışıqlar prosesinin ABŞ-nin sərt mövqeyi əsasında qurulacağına işarə edir.
Analitiklər hesab edir ki, İranın iqtisadi çətinlikləri və beynəlxalq təcridi, nəticədə Tehranı danışıqlar masasına qayıtmağa məcbur edə bilər. Lakin İran rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, təzyiqlər altında heç bir güzəştə getməyəcəklər və öz milli maraqlarını müdafiə etməyə davam edəcəklər.
Bu vəziyyət, Yaxın Şərqdəki gərginliyi daha da artıraraq, regional və qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi çağırışlar yaradır. Trampın proqnozu, ABŞ-nin gələcək administrasiyalarının da İrana qarşı sərt siyasət yürütmə ehtimalını gündəmə gətirir.
