İranın Kaliforniyaya Dron Hücumu İddiaları: Təhdidlər və Rəsmi Təkziblər
Son günlər ABŞ-ın daxili təhlükəsizlik gündəmində İranın Kaliforniya sahillərinə pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə hücum planlaşdırdığına dair iddialar ön plana çıxıb. Bu məlumatlar həm media, həm də siyasi dairələrdə geniş müzakirələrə yol açıb. Lakin rəsmi şəxslər bu narahatlıqları yatırmaq üçün ardıcıl bəyanatlarla çıxış edirlər. Kaliforniya ştatının qubernatoru Gavin Newsom, ştata qarşı heç bir dərhal təhlükənin olmadığını vurğulayaraq ictimaiyyəti soyuqqanlı olmağa çağırıb. Ağ Ev də öz növbəsində bu xəbərləri rəsmi şəkildə rədd edərək, vəziyyətin nəzarət altında olduğunu bildirib.
FQB Memorandumu və Arzu Olunan Təhdid
Yaranmış gərginliyin əsas mənbəyi Federal Təhqiqat Bürosu (FQB) tərəfindən daxili istifadə üçün yayılmış xüsusi bir memorandumdur. Həmin sənəddə qeyd olunur ki, İran tərəfi ABŞ-ın regiondakı fəaliyyətlərinə və davam edən münaqişələrə cavab olaraq Kaliforniya ərazisinə dronlarla zərbə endirmək arzusundadır. Burada diqqətçəkən məqam arzulamaq ifadəsidir. Kəşfiyyat rəsmiləri izah edirlər ki, rəqib tərəfin niyyətinin olması hər zaman konkret hücum planının və ya texniki imkanların mövcudluğu anlamına gəlmir. Memorandumda qeyd olunanlar daha çox İranın potensial hədəfləri və strateji istəkləri barədə bir xəbərdarlıq xarakteri daşıyır.
Qubernator Newsom və Ştatın Müdafiə Hazırlığı
Kaliforniya qubernatoru Gavin Newsom məsələyə münasibət bildirərkən ştatın təhlükəsizlik sistemlərinin ən yüksək səviyyədə olduğunu qeyd edib. O, federal kəşfiyyat orqanları ilə daimi təmasda olduqlarını və Kaliforniya sakinləri üçün heç bir real təhlükənin müşahidə edilmədiyini bildirib. Newsom vurğulayıb ki, ştat rəhbərliyi istənilən növ provokasiya və ya təhdidə qarşı tam hazır vəziyyətdədir. Bu açıqlama xüsusilə sahil bölgələrində yaşayan əhali arasında yaranmış narahatlığı minimuma endirməyə yönəlib.
Ağ Evin Mövqeyi və Beynəlxalq Kontekst
ABŞ Prezident administrasiyası da məsələyə dərhal reaksiya verərək, Kaliforniyaya qarşı yaxın müddətli bir İran hücumu ehtimalını təkzib edib. Ağ Ev rəsmiləri bu cür xəbərlərin ictimaiyyətdə yanlış təsəvvürlər yaratdığını və ABŞ-ın hava hücumundan müdafiə sistemlərinin ölkənin hər bir qarışını qorumağa qadir olduğunu bildiriblər. ABŞ kəşfiyyatı İranın Yaxın Şərqdəki fəaliyyətlərini və PUA texnologiyalarını inkişaf etdirməsini yaxından izləsə də, hazırkı şəraitdə ABŞ-ın materik hissəsinə birbaşa hücumun hərbi və siyasi risklərinin Tehran üçün həddindən artıq yüksək olduğu hesab edilir.
Siyasi Debatlar və Yerli Təhlükəsizlik Tədbirləri
Məsələnin digər tərəfi isə daxili siyasi çəkişmələrlə bağlıdır. Kaliforniyadan olan bəzi Konqres üzvləri, xüsusilə Demokratlar, kəşfiyyat məlumatlarının onlarla tam bölüşülməməsindən şikayət edirlər. Onlar İranın bu cür niyyətləri barədə daha ətraflı məlumat tələb edərək, şəffaflığın vacibliyini vurğulayırlar. Eyni zamanda, San-Fransisko kimi böyük şəhərlərdə fövqəladə hallar üçün nəzərdə tutulmuş xəbərdarlıq sistemlərinin vəziyyəti də gündəmə gəlib. Şəhər rəsmiləri bildiriblər ki, mövcud sirenlər əsasən təbii fəlakətlər, xüsusən də tsunami üçün proqramlaşdırılıb və hava hücumu zamanı onların işə salınması nəzərdə tutulmayıb. Bu isə müasir təhdidlərə qarşı mülki müdafiə sistemlərinin yenilənməsi zərurətini yenidən ortaya qoyur.
Geosiyasi Gərginliyin Tarixi Kökləri
İranın ABŞ-a qarşı mümkün qisas ssenariləri uzun illərdir ki, iki ölkə arasındakı gərgin münasibətlərin bir parçasıdır. 2020-ci ildə general Qasım Süleymaninin öldürülməsi və ABŞ-ın tətbiq etdiyi ağır iqtisadi sanksiyalar İran rəhbərliyini vaxtaşırı olaraq sərt bəyanatlar verməyə sövq edir. Ekspertlərin fikrincə, Kaliforniya kimi iqtisadi və rəmzi əhəmiyyət kəsb edən bir regionun adının çəkilməsi, İranın psixoloji müharibə elementlərindən biri ola bilər. Lakin rəsmi Vaşinqton və Kaliforniya ştatı bu cür iddialara qarşı həm hərbi, həm də kommunikasiya sahəsində ayıq-sayıq davranmağa davam edir.