Sənətkarın Xatirəsi Moskva Küçələrində
Rusiyanın mədəniyyət paytaxtı Moskva şəhərində əfsanəvi aktyor, rejissor və SSRİ Xalq Artisti Oleq Tabakovun xatirəsinə həsr olunmuş təntənəli mərasimlər keçirilib. Dahi sənətkarın ömür yolunun ən önəmli dayanacaqları sayılan iki məkanda – onun yaradıcılarından biri olduğu “Sovremennik” Teatrının və özünün yaratdığı “Tabakerka”nın (Oleq Tabakov Teatrı) binalarının fasadında xatirə lövhələrinin açılışı baş tutub. Bu hadisə təkcə rəsmi bir mərasim deyil, həm də Rusiya teatr mühitinin öz böyük ustadına göstərdiyi dərin ehtiramın ifadəsi kimi qiymətləndirilir. Xatirə lövhələri Tabakovun həm aktyor, həm də idarəçi kimi qoyduğu dərin izləri gələcək nəsillərə çatdırmaq məqsədi daşıyır.
Mərasimlərdə Tabakovun sənət dostları, tələbələri və ailə üzvləri, xüsusilə də sonuncu həyat yoldaşı Marina Zudina iştirak edib. Çıxış edənlər sənətkarın yalnız səhnədəki uğurlarından deyil, həm də onun insan yetişdirmək qabiliyyətindən, yeni istedadları üzə çıxarmaq bacarığından bəhs ediblər. Bu lövhələr sanki Tabakovun hələ də bu binaların dəhlizlərində dolaşan ruhunun və onun teatr fəlsəfəsinin daşa həkk olunmuş formasıdır. Onun yaratdığı obrazlar və qurduğu teatr müəssisələri bu gün də Rusiya mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir.
Teatr Dünyasında Tabakov İmzası və Pedaqoji Fəaliyyət
Oleq Tabakovun sənət yolu zəngin və çoxşaxəli idi. O, təkcə “On yeddi bahar anı” filmindəki Şellenberq və ya “Prostokvaşino” cizgi filmindəki pişik Matroskinin səsi ilə deyil, həm də teatr sənətinə gətirdiyi yeni nəfəslə yadda qalıb. “Sovremennik” teatrının yaradılmasında iştirak edərək sovet teatrında realizm və daxili azadlıq prinsiplərini müdafiə edib. Daha sonra isə özünün məşhur “Tabakerka”sını yaradaraq minlərlə gənc aktyor üçün bir məktəb rolunu oynamışdır. Onun pedaqoji fəaliyyəti sayəsində bu gün Rusiya kinosunun və teatrının onlarla parlaq ulduzu yetişib.
Tabakovun teatra olan sevgisi o dərəcədə böyük idi ki, o, hətta ən ağır xəstəliklər zamanı belə səhnədən uzaqlaşmırdı. Onun rəhbərliyi altında həm Moskva Bədii Teatrı (MXAT), həm də öz şəxsi teatrı intibah dövrünü yaşayıb. O, klassik əsərləri müasir dövrün tələblərinə uyğunlaşdırmaqda ustad idi və tamaşaçıların qəlbinə gedən yolu çox yaxşı bilirdi. Lakin bu böyük sənətkarın pərdəarxası həyatı heç də səhnədəki qədər hamar və buludsuz olmayıb.
Şəxsi Həyatın Ziddiyyətli Məqamları: İki Ailənin Hekayəsi
Oleq Tabakovun şəxsi həyatı, xüsusən də onun ailə seçimləri illər boyu mətbuatın və ictimaiyyətin diqqət mərkəzində olub. Sənətkarın ilk evliliyi tanınmış aktrisa Lyudmila Krılova ilə baş tutub. Bu nikah 35 il davam edib və kənardan baxanlar üçün örnək bir ailə modeli kimi görünürdü. Bu birlikdən onların iki övladı – Anton və Aleksandra dünyaya gəlib. Lakin ailənin xoşbəxtliyi Tabakovun özündən 30 yaş kiçik olan tələbəsi Marina Zudinaya aşiq olması ilə alt-üst olub. Bu sevgi hekayəsi sənətkarın həyatında yeni bir səhifə açsa da, ilk ailəsi üçün böyük bir sarsıntıya çevrilib.
Tabakovun ilk ailəsindən ayrılması çox ağrılı keçib. Lyudmila Krılova və qızı Aleksandra bu xəyanəti heç vaxt bağışlaya bilməyiblər. Aleksandra hətta atasının bu addımına etiraz olaraq aktyorluq peşəsindən tamamilə uzaqlaşıb və uzun illər atası ilə ünsiyyət qurmaqdan imtina edib. Oğlu Anton isə illər sonra atası ilə münasibətlərini bərpa etsə də, ailənin daxilindəki o qırılma nöqtəsi heç vaxt tam sağalmayıb. Bu dramatik ayrılıq Tabakovun şəxsiyyəti ətrafında müxtəlif müzakirələrin yaranmasına səbəb olub.
Marina Zudina ilə Yeni Başlanğıc və Bitməyən İnciyişlər
Marina Zudina ilə qurulan ikinci nikah Oleq Tabakov üçün sanki ikinci gənclik demək idi. Bu evlilikdən onun daha iki övladı – Pavel və Mariya dünyaya gəlib. Pavel atasının yolunu davam etdirərək aktyorluq sənətinə yiyələnib və hazırda uğurla fəaliyyət göstərir. Zudina ilə olan münasibətləri Tabakovun son günlərinə qədər böyük bir məhəbbətlə davam edib. Lakin bu xoşbəxtlik kölgəsiz deyildi; ilk evliliyindən olan övladlarının küskünlüyü dahi sənətkarın həyatının sonuna qədər onu təqib edən bir hüzün olaraq qalıb.
İctimaiyyət hələ də sənətkarın bu iki fərqli dünyasını müzakirə edir. Bir tərəfdə 35 illik sədaqət və qırılan qəlblər, digər tərəfdə isə yeni bir eşq və sonradan qurulan ailə xoşbəxtliyi. Tabakovun vəfatından sonra da bu iki ailə arasındakı gərginlik tam aradan qalxmayıb. Lakin bütün bu şəxsi dramlar sənətkarın peşəkar irsinin qarşısını kəsə bilmir. Açılan xatirə lövhələri bizə xatırladır ki, dahi şəxsiyyətlər də ziddiyyətlərdən xali deyillər.
Əbədi Miras və Sənətə Verilən Qiymət
Oleq Tabakovun həyatı sənətlə həyatın necə iç-içə keçdiyinin bariz nümunəsidir. Onun yaratdığı teatrlar və aktyor nəsilləri Rusiya mədəniyyətinin sütunları hesab olunur. Xatirə lövhələrinin açılışı həm də bir dövrün yekunu və eyni zamanda yeni bir başlanğıcdır. Tabakovun adı artıq təkcə afişalarda deyil, həm də şəhərin tarixi binalarında yaşayacaq. Onun yaradıcılığına verilən bu qiymət sənətkarın öz peşəsinə olan sonsuz bağlılığının nəticəsidir.
Nəticə etibarilə, Oleq Tabakov həm dahi bir sənətkar, həm də mürəkkəb taleli bir insan idi. Onun həyatındakı fırtınalar və uğurlar bir-birini tamamlayaraq tam bir insan portreti yaradır. Bu gün Moskva küçələrində onun adını daşıyan lövhələr qarşısından keçən hər kəs, yalnız böyük bir aktyoru deyil, həm də ehtirasla yaşamış, sevmiş və yaratmış bir şəxsiyyəti yad edəcək. Tabakovun irsi zamanın sınağından keçərək yaşamaya davam edir.
