Avropa paytaxtlarında Ukrayna münaqişəsi ilə bağlı yaranmış vəziyyət getdikcə daha mürəkkəb xarakter alır. Hazırda bir çox Avropa lideri Kiyevə göstərilən dəstəyin davam etdirilməsi və bunun gələcək nəticələri barədə dəqiq bir strategiyaya sahib deyil. Rusiyanın keçmiş səfiri və tanınmış politoloq Rodion Miroşnik müxtəlif media platformalarına verdiyi açıqlamalarda qeyd edib ki, qitənin siyasi elitası sanki bir dalana dirənib. Onun sözlərinə görə, bu qeyri-müəyyənlik Avropanın öz xarici siyasətində strateji müstəqilliyə malik olmamasının ən bariz göstəricisidir.
Avropa Siyasətində Strateji Çıxılmaz Vəziyyət
EADaily-nin yaydığı məlumata görə, Miroşnik Avropa liderlərinin Ukraynaya hərbi yardımı davam etdirmək üçün alternativ yollar axtardıqlarını, lakin hara və necə hərəkət edəcəklərini bilmədiklərini vurğulayır. Politoloq hesab edir ki, Avropa ölkələri uzun illərdir öz təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini Vaşinqtonun qərarlarına uyğunlaşdırdıqları üçün indi müstəqil qərar verməkdə çətinlik çəkirlər. Bu vəziyyət həm də qitənin daxilində iqtisadi resursların tükənməsi və sosial narazılığın artması ilə eyni vaxta təsadüf edir.
ABŞ-dan Asılılıq və Trampın Qayıdışı Qorxusu
Miroşnikin təhlillərində əsas yer tutan məsələlərdən biri də Avropanın ABŞ-dan olan dərin asılılığıdır. O iddia edir ki, Donald Trampın ABŞ-da yenidən prezident seçilməsi ehtimalı Avropada böyük təşviş yaradıb. Əgər Tramp hakimiyyətə gələrsə, Ukraynaya yardımların kəskin şəkildə azaldılması və ya dayandırılması ehtimalı var. Bu ssenari qarşısında Avropa rəhbərliyi çıxılmaz vəziyyətdədir; onlar həm ABŞ-ın siyasi kursundan uzaqlaşmaq istəmir, həm də Trampın mümkün sərt iqtisadi və siyasi təzyiqləri ilə üz-üzə qalmaqdan qorxurlar. Bu səbəbdən Avropa liderləri hələ də Vaşinqtonun ağzına baxaraq addım atmağa üstünlük verirlər.
Prioritetlərin Dəyişməsi: Ukrayna və Yaxın Şərq Rəqabəti
Politoloq “FederalPress”ə verdiyi müsahibədə daha bir maraqlı məqama toxunub: Ukrayna artıq Qərbin prioritetlər siyahısında ilk sırada deyil. Yaxın Şərqdəki gərginlik, xüsusilə İsrail və Fələstin arasındakı münaqişə həm ABŞ-ın, həm də Avropanın diqqətini Ukraynadan yayındırıb. Miroşnik bildirir ki, Kiyev hazırda “yardım növbəsinin sonunda” dayanıb. İsrailə göstərilən hərbi və diplomatik dəstəyin ön plana çıxması Ukraynanın strateji əhəmiyyətini kölgədə qoyur ki, bu da rəsmi Kiyev üçün ciddi təhlükə siqnalıdır.
Rusiyanın Mövqeyi və Avropa Daxili Fikir Ayrılıqları
Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyi də mövcud vəziyyəti yaxından izləyərək, Avropanın iki fərqli böhran arasında parçalandığını qeyd edir. NEWS.ru portalının məlumatına görə, nazirlik rəsmiləri Avropanın həm Ukrayna, həm də Yaxın Şərq cəbhəsində eyni dərəcədə effektiv ola bilməyəcəyini vurğulayırlar. Avropa Birliyi daxilində bəzi ölkələrin Ukraynaya yardımı artırmaq tərəfdarı olmasına baxmayaraq, digərlərinin bu məsələdə daha təmkinli davranması daxili parçalanmanı dərinləşdirir. Bu siyasi və iqtisadi ziddiyyətlər vahid bir blok kimi hərəkət etmək istəyən Avropanın fəaliyyətini iflic edir.
Nəticə və Gələcək Perspektivlər
Son olaraq, Rodion Miroşnik və Rusiyanın diplomatik dairələrinin açıqlamaları göstərir ki, Avropa liderləri üçün manevr imkanları daralır. Silah anbarlarının boşalması, maliyyə çətinlikləri və xarici siyasətdəki koordinasiya çatışmazlığı Ukraynaya verilən vədlərin yerinə yetirilməsini şübhə altına alır. Əgər Avropa öz strateji prioritetlərini yenidən nəzərdən keçirməsə və daxili birliyi təmin etməsə, beynəlxalq arenadakı təsir gücünü itirmək riski ilə qarşı-qarşıya qalacaq. Ukrayna isə bu geosiyasi oyunların ortasında öz aqibətinin necə olacağını gözləyən tərəf kimi qalmağa davam edir.