Şimali Karolina Seçkiləri: AIPAC və Proqressivlərin Böyük Qarşıdurması
ABŞ-ın Şimali Karolina ştatında keçirilən Demokratik Partiyanın konqres praymerizləri ölkə səviyyəsində böyük rezonans doğuran nəticələrlə yekunlaşıb. İsrailə dəstək verən ən güclü lobbi qruplarından biri olan AIPAC-a (Amerika-İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsi) qarşı mövqe nümayiş etdirən proqressiv qruplar, bu mühüm siyasi sınaqda gözlənilən uğuru qazana bilməyiblər. Hazırkı konqresmen Valerie Foushee, özünün proqressiv rəqibi Nida Allam üzərində gərgin və dramatik mübarizədə qalib gələrək, ABŞ Nümayəndələr Palatasındakı yerini qorumağı bacarıb.
Politico, The New York Times və digər aparıcı beynəlxalq media orqanlarının təhlillərinə görə, bu nəticə ABŞ-ın xarici siyasəti, xüsusilə də Yaxın Şərq məsələləri ilə bağlı Demokratik Partiya daxilindəki dərin ideoloji parçalanmanın bariz nümunəsidir. AIPAC kimi nüfuzlu qrupların Vaşinqtondakı təsirini azaltmağa və daha tənqidi bir yanaşma nümayiş etdirməyə çalışan proqressiv qüvvələr, bu seçkidə ciddi bir maneə ilə qarşılaşıblar. Səsvermənin ilkin mərhələlərində rəqəmlər o qədər yaxın idi ki, nəticələrin yenidən sayım zonasına düşəcəyi ehtimal olunurdu, lakin sonda Allam məğlubiyyətini etiraf edərək rəqibini təbrik etdi.
Strateji Bölgədə Siyasi Güc Mübarizəsi
Şimali Karolinanın dördüncü konqres dairəsi ştatın ən “mavi” (Demokratların mütləq üstünlük təşkil etdiyi) bölgəsi hesab olunur. Bu isə o deməkdir ki, praymerizlərdə qalib gələn namizəd, faktiki olaraq noyabrda keçiriləcək ümumi seçkilərdə qələbəni təmin etmiş sayılır. 2022-ci ildən bəri bu kürsünü tutan Valerie Foushee, partiyanın mülayim qanadını təmsil edir. O, uzun illər yerli icma vəzifələrində və dövlət qulluğunda çalışmış təcrübəli bir siyasətçi kimi tanınır. Foushee-nin seçki kampaniyası daha çox yerli iqtisadi məsələlərə, səhiyyə islahatlarına və illər ərzində topladığı inzibati təcrübəyə əsaslanırdı.
Digər tərəfdən, proqressiv cinahın gənc və iddialı siması olan Nida Allam, Foushee-nin xarici siyasət kursunu, xüsusilə də İsrail-HƏMAS müharibəsi fonunda nümayiş etdirdiyi mövqeyi sərt tənqid edirdi. Allam, AIPAC-ın Foushee-nin kampaniyasına etdiyi maliyyə yardımlarının ABŞ-ın müstəqil siyasət yürütməsinə mane olduğunu vurğulayırdı. Fələstinlilərin hüquqlarının müdafiəçisi kimi çıxış edən Allam, ABŞ-ın İsrailə göstərdiyi hərbi yardımın müəyyən şərtlərə bağlanmasını və bölgədə dərhal atəşkəsin təmin olunmasını tələb edən bir platforma ilə seçicilərin qarşısına çıxmışdı.
Lobbi Qruplarının Təsiri və Proqressivlərin Gələcəyi
Bu seçki marafonu, AIPAC və onunla əlaqəli olan “United Democracy Project” kimi Super PAC-ların (Siyasi Fəaliyyət Komitələri) milyonlarla dollar xərcləyərək proqressiv namizədləri sıxışdırmaq strategiyasının effektivliyini bir daha göstərdi. Proqressiv hərəkat, xüsusilə gənc seçicilər arasında böyük rəğbət qazansa da, partiya daxilindəki qurulmuş nizam və böyük maliyyə resurslarına malik lobbilərlə mübarizədə hələ də çətinlik çəkir. Foushee-nin qələbəsi göstərir ki, partiya rəhbərliyi və ənənəvi donor bazası hələ də seçki nəticələrinə birbaşa təsir etmək gücünə malikdir.
Siyasi şərhçilər hesab edirlər ki, Şimali Karolinadakı bu qarşıdurma gələcəkdə Nyu-York, Missuri və digər ştatlarda keçiriləcək praymerizlər üçün bir növ prelüdiya rolunu oynayır. Nida Allamın məğlubiyyətinə baxmayaraq, onun topladığı səs faizi və yaratdığı ictimai müzakirə, ABŞ Konqresində xarici siyasətə dair fərqli və daha tənqidi səslərin yüksəlməsi üçün bir zəmin yaradıb. Bununla belə, İsrailə dəstək lobbisinə qarşı çıxan hərəkatın Vaşinqtonun əsas siyasi xəttini dəyişdirmək üçün hələ uzun və çətin bir yol qət etməli olduğu aydın görünür.