Nyu-Yorkda Vergi Böhranı: Orta Təbəqə Təhlükə Altında
Nyu-York şəhəri hazırda özünün ən ciddi maliyyə sınaqlarından biri ilə üz-üzədir. Şəhərin büdcə kəsiri milyardlarla dolları keçərkən, Nyu-York Ştat Assambleyasının üzvü Rohan Mamdani tərəfindən irəli sürülən son ultimatum həm yerli sakinləri, həm də dövlət rəsmilərini dərindən narahat edib. Mamdaninin xəbərdarlığına görə, əgər ştat səviyyəsində “ultra-varlı” şəxslərə qarşı yeni bir vergi tətbiq edilməzsə, Nyu-Yorkda əmlak vergilərinin 9.5% artırılması qaçılmaz ola bilər. Bu artım, onsuz da yüksək yaşayış xərcləri ilə mübarizə aparan orta təbəqə üçün ağır maliyyə zərbəsi deməkdir.
The New York Times, The Hill və NBC New York kimi nüfuzlu media qurumlarının məlumatına əsasən, Mamdani bu addımı büdcə kəsirini aradan qaldırmaq üçün ən ədalətli yol hesab edir. O, Quvernator Kathy Hochul və ştat qanunvericilərini zənginlərin üzərinə daha çox vergi yükü qoymağa çağıraraq, əks halda yükün birbaşa sakinlərin çiyinlərinə düşəcəyini vurğulayır. Bu ultimatum, Nyu-Yorkun maliyyə gələcəyi ilə bağlı davam edən qızğın müzakirələrin mərkəzinə çevrilib.
Ultra-Varlıların Vergiləndirilməsi Təklifi və Onun Mahiyyəti
Mamdani tərəfindən təklif olunan “varlıq vergisi”, Nyu-Yorkun ən yüksək gəlirli sakinlərindən əlavə gəlir toplamağı hədəfləyir. O qeyd edir ki, şəhərin büdcə boşluğunu doldurmaq üçün milyonçular və milyarderlər üçün vergi dərəcələrinin artırılması, aşağı və orta gəlirli ailələrin əmlak vergisini artırmaqdan daha ağlabatandır. Onun arqumentinə görə, bu yanaşma büdcə kəsirinin yükünü ən az təsirlənəcək qrupa yükləyəcək və inflyasiya şəraitində çətinlik çəkən adi Nyu-Yorkluları qoruyacaqdır.
Əgər Albanydəki qanunvericilər bu təklifi rədd etsələr, Nyu-York Şəhəri büdcəni tarazlaşdırmaq üçün alternativ gəlir mənbələri tapmaqda çətinlik çəkəcək. Bu halda 9.5%-lik əmlak vergisi artımı yeganə real çıxış yolu kimi görünür. Lakin belə bir kəskin artım, bir çox ev sahibinin ipoteka ödənişlərini və kirayə haqlarını artıraraq, şəhərdə yaşayış şəraitini daha da ağırlaşdıra bilər.
Büdcə Kəsirinin Səbəbləri: Miqrant Böhranı və Sosial Xərclər
Nyu-Yorkun hazırkı maliyyə sıxıntılarının arxasında bir neçə ciddi faktor dayanır. Xüsusilə son illərdə artan miqrant böhranı şəhər resurslarına görünməmiş təzyiq göstərir. Sığınacaqların təmin edilməsi, qida, tibbi xidmətlər və miqrantlara göstərilən digər sosial yardımlar şəhər büdcəsində milyardlarla dollarlıq boşluq yaradıb. Bundan əlavə, pandemiyadan sonrakı iqtisadi bərpa dövründə artan əməliyyat xərcləri və dövlət sektorunda çalışanların maaş artımları da büdcəyə əlavə yük olub.
Şəhər rəhbərliyi hazırda hər bir dolların hesabını aparmağa məcburdur. Mamdaninin təklifi bu kritik məqamda ortaya çıxıb və o, sosial proqramların ixtisar edilməməsi üçün zənginlərin daha çox töhfə verməli olduğunu müdafiə edir. Lakin bu yanaşma həm siyasi, həm də iqtisadi dairələrdə birmənalı qarşılanmır.
İqtisadi Risklər və Siyasi Mübahisələr
Təklif olunan varlıq vergisi ciddi tənqidlərlə də üzləşir. İqtisadçılar və bəzi siyasətçilər xəbərdarlıq edirlər ki, yüksək gəlirli şəxslərə tətbiq edilən vergilərin artırılması onların Nyu-Yorkdan Florida və ya Texas kimi daha aşağı vergi dərəcələri olan ştatlara köçməsinə səbəb ola bilər. Belə bir “varlıq qaçışı” baş verərsə, Nyu-York uzunmüddətli perspektivdə öz ən böyük vergi ödəyicilərini itirə bilər ki, bu da dövlət xəzinəsinə daha böyük zərbə vuracaq.
Digər tərəfdən, Mamdani və tərəfdarları iddia edirlər ki, Nyu-Yorkun cəlbediciliyi təkcə vergi dərəcələri ilə ölçülmür və varlılar şəhərin təqdim etdiyi imkanlardan istifadə etdikləri üçün onun maliyyə sabitliyinə dəstək olmalıdırlar. Bu ideoloji toqquşma, Nyu-York Ştatının qanunvericilik orqanını çox çətin bir seçim qarşısında qoyur: ya zənginlərdən daha çox vergi almaq, ya da orta təbəqənin vergi yükünü artırmaq.
Gələcək Gözləntilər
Növbəti həftələrdə Albanydə keçiriləcək büdcə müzakirələri Nyu-Yorkun yaxın illər üçün iqtisadi kursunu müəyyən edəcək. Quvernator Hochulun bu ultimatum qarşısında hansı mövqeyi tutacağı, milyonlarla insanın maliyyə vəziyyətinə birbaşa təsir edəcək. Sakinlər böyük narahatlıqla əmlak vergilərində kəskin artım olub-olmayacağını və ya yeni vergi qanunlarının tətbiq edilib-edilməyəcəyini gözləyirlər. Bu qərar təkcə büdcəni tarazlaşdırmayacaq, həm də Nyu-Yorkun iqtisadi ədalət və bərabərlik prinsiplərinə sadiqliyini sınağa çəkəcək.
Related Photos
