Ukraynanın hüquq-mühafizə sistemində korrupsiya ilə mübarizə dalğası yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Ölkənin sabiq energetika və kömür sənayesi naziri İqor Nasalık barəsində çıxarılan məhkəmə qərarı bu mübarizənin ən parlaq nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Nasalık energetika sahəsinə rəhbərlik etdiyi dövrdə yol verdiyi qanunsuzluqlar və dövlət büdcəsinə vurduğu ağır ziyan səbəbindən ciddi ittihamlarla üz-üzə qalıb. Bu hadisə həm daxili auditoriya, həm də beynəlxalq ictimaiyyət üçün Ukraynanın islahatlara sadiqliyini göstərən bir mesajdır.
Sabiq Nazirin Ev Dustaqlığı və Məhkəmənin Qətiyyəti
Kiyev şəhərinin müvafiq rayon məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş qərara əsasən, İqor Nasalık barəsində iki ay müddətinə 24 saatlıq ev dustaqlığı tətbiq olunub. Məhkəmənin bu qərarı sabiq nazirin hərəkət azadlığını tamamilə məhdudlaşdırır. Belə ki, qərara görə, o, hətta məişət ehtiyacları üçün belə yaşayış yerini tərk edə bilməz. Hüquqşünaslar qeyd edirlər ki, bu cür sərt qətimkan tədbirinin seçilməsi ittihamların ağırlığından və istintaqın obyektivliyini qorumaq zərurətindən irəli gəlir.
Tətbiq edilən qadağalar yalnız ev dustaqlığı ilə məhdudlaşmır. Sabiq nazirin kütləvi informasiya vasitələri ilə əlaqə saxlaması, hər hansı ictimai tədbirlərdə iştirak etməsi və ölkə xaricinə çıxması qəti şəkildə qadağan edilib. Bu tədbirlərin məqsədi istintaqın gedişatına hər hansı kənar müdaxilənin qarşısını almaq və şahidlərin təzyiq altına düşməməsini təmin etməkdir.
İttiham Aktının Detalları: Milyonlarla Qrivna Zərər
İqor Nasalıka qarşı irəli sürülən rəsmi ittihamlar onun 2016-2019-cu illəri əhatə edən fəaliyyəti ilə bağlıdır. İstintaq materiallarına görə, həmin illərdə o, nazir vəzifəsindən sui-istifadə edərək dövlət maraqlarına zidd olan bir sıra qərarlar qəbul edib. Əsas ittiham tərəfi iddia edir ki, Nasalığın imzaladığı və ya onun razılığı ilə həyata keçirilən energetika müqavilələri dövlət müəssisələrini süni şəkildə zərərə uğradıb. Nəticədə Ukrayna büdcəsinə milyonlarla qrivna məbləğində ziyan dəyib.
Xüsusilə dövlətə məxsus müəssisələr üçün əlverişsiz şərtlərlə müqavilələrin bağlanması, tenderlərdə şəffaflığın qorunmaması və vəzifə səlahiyyətlərinin aşılması məsələləri istintaqın mərkəzində dayanır. Təhqiqatçılar həmçinin energetika sektorunda müəyyən özəl şirkətlərə qanunsuz imtiyazların verilməsi ehtimallarını da dərindən araşdırırlar. Bu addımlar təkcə maliyyə itkisi deyil, həm də dövlətin enerji təhlükəsizliyinə birbaşa təhdid kimi qiymətləndirilir.
Beynəlxalq Təzyiq və Korrupsiya ilə Mübarizə Strategiyası
Ukrayna hazırda Rusiya ilə genişmiqyaslı müharibə apardığı bir dövrdə daxili şəffaflığı qorumaq məcburiyyətindədir. Avropa İttifaqı və Amerika Birləşmiş Ştatları kimi əsas tərəfdaşlar Ukraynaya hərbi və maliyyə yardımı göstərərkən əsas şərt kimi korrupsiya ilə qətiyyətli mübarizəni irəli sürürlər. Nasalığın işi bu mənada Kiyevin Qərb qarşısındakı hesabatlılıq öhdəliyinin bir parçasıdır. Beynəlxalq donorlar Ukraynaya ayrılan vəsaitlərin təyinatı üzrə xərclənməsi üçün güclü antikorrupsiya institutlarının fəaliyyətini vacib sayırlar.
Ukrayna hökuməti korrupsiya ilə mübarizəni prioritet elan edərək ölkənin Avropa İttifaqına inteqrasiya yolundakı maneələri aradan qaldırmağa çalışır. Sabiq energetika nazirinin işi göstərir ki, artıq “toxunulmazlar” kasta anlayışı yox olur. Dövlət strukturlarında təmizləmə əməliyyatları həm də cəmiyyətin dövlətə olan etibarını bərpa etmək məqsədi daşıyır.
Energetika Sektorunda Şəffaflıq və Milli Təhlükəsizlik
Energetika sektoru Ukrayna iqtisadiyyatının onurğa sütunu və milli təhlükəsizliyin ən mühüm həlqəsidir. Müharibə şəraitində enerji resurslarının düzgün idarə olunması ölkənin dayanıqlığı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Nasalık dövründə yol verilən sui-istifadə halları, ölkənin enerji infrastrukturunun zəifləməsinə və strateji ehtiyatların səmərəsiz istifadəsinə səbəb ola bilərdi. Bu səbəbdən hüquq-mühafizə orqanları bu sahədəki keçmiş cinayətlərin üzərinə gedərək gələcəkdə bənzər halların təkrarlanmaması üçün presedent yaradırlar.
Son aylarda təkcə energetika deyil, həm də müdafiə, gömrük və məhkəmə sistemində yüksək rütbəli məmurların işdən çıxarılması və həbs edilməsi genişmiqyaslı islahatların tərkib hissəsidir. Bu kampaniya Ukraynanın daxili cəbhədə də qələbə qazanmaq əzmində olduğunu sübut edir. Korrupsiyadan təmizlənmiş bir sistem həm də xarici investisiyaların ölkəyə cəlb edilməsi üçün əsas şərtdir.
Hüquqi İslahatların Sınağı
İqor Nasalığın məhkəmə prosesi Ukrayna hüquq sisteminin effektivliyi üçün mühüm bir sınaq olacaqdır. İctimaiyyət məhkəmənin nə dərəcədə ədalətli və şəffaf keçəcəyini diqqətlə izləyir. İttiham tərəfi olan prokurorluq orqanları topladıqları sübutların məhkəmədə yekun hökm üçün kifayət edəcəyinə əmindirlər. Müdafiə tərəfi isə hələlik ittihamları rədd edərək prosesin siyasi xarakter daşıdığını iddia edə bilər.
Lakin reallıq ondan ibarətdir ki, Ukrayna artıq köhnə üsullarla idarə oluna bilməz. Nasalığın işi və ondan sonrakı oxşar proseslər ölkənin gələcək hüquqi simasını müəyyən edəcək. Şəffaflıq, hesabatlılıq və qanunun aliliyi prinsipləri üzərində qurulan yeni Ukrayna, korrupsiya ilə mübarizədə geri dönülməz bir yola qədəm qoyub. Məhkəmənin verəcəyi yekun qərar ölkənin antikorrupsiya tarixinə əhəmiyyətli bir hadisə kimi həkk olunacaqdır.
Related Photos
