Azərbaycanın Azad Edilmiş Ərazilərində Minatəmizləmə Strategiyası
Azərbaycan Respublikasının 30 illik işğaldan azad edilmiş ərazilərinin tam təhlükəsizliyini təmin etmək, bu torpaqları yenidən həyata qaytarmaq dövlətimizin qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biridir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən minatəmizləmə əməliyyatları həm humanitar, həm də strateji baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) müvafiq strukturları bu çətin və məsuliyyətli prosesdə fəal iştirak edərək, ərazilərin minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizlənməsi işini sürətləndirirlər. FHN-in təqdim etdiyi məlumatlara əsasən, azad edilmiş ərazilərdə təmizləmə prosesi üç əsas metodun kombinasiyası şəklində aparılır ki, bu da hər bir bölgənin spesifik relyefinə və çirklənmə dərəcəsinə uyğun çevik yanaşma imkanı yaradır.
Minatəmizləmə Prosesində Tətbiq Olunan Üç Əsas Metod
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin mütəxəssisləri tərəfindən tətbiq edilən üç əsas metod — əl ilə təmizləmə, mexaniki minatəmizləmə maşınlarının tətbiqi və xüsusi təlim keçmiş minaaxtaran itlərin (kinoloji xidmət) istifadəsidir. Əl ilə təmizləmə metodu yüksək dəqiqlik tələb edən, xüsusilə keçmiş təmas xətti boyunca minaların sıx basdırıldığı və mürəkkəb quruluşlu sahələrdə əvəzolunmazdır. Mexaniki təmizləmə maşınları isə geniş və düzənlik ərazilərdə işin sürətini dəfələrlə artırır, eyni zamanda sapyorların həyatı üçün riski minimuma endirir. Kinoloji xidmət isə həm əl ilə, həm də mexaniki üsulla təmizlənmiş sahələrin təkrar yoxlanılmasında və ən gizli təhlükələrin aşkar edilməsində mühüm rol oynayır. Bu kompleks yanaşma, ərazilərin hər bir kvadrat metrinin təhlükəsizliyini zəmanət altına alır.
Böyük Qayıdış və İnfrastruktur Layihələri Üçün Təhlükəsizlik Zəmini
Minatəmizləmə əməliyyatlarının uğuru birbaşa olaraq “Böyük Qayıdış” proqramının icrasından asılıdır. Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər, Laçın, Ağdam və Xocavənd rayonlarında həyata keçirilən nəhəng infrastruktur layihələri — yeni yolların salınması, dəmir yolu xətlərinin çəkilməsi, “ağıllı kənd” layihələri və beynəlxalq hava limanlarının inşası məhz bu təhlükəsizlik tədbirləri sayəsində mümkün olur. Lakin işğal dövründə Ermənistan tərəfindən basdırılmış yüz minlərlə mina hələ də ciddi təhlükə mənbəyi olaraq qalır. Müharibə bitdikdən sonra baş verən mina partlayışları nəticəsində mülki şəxslərin və hərbi qulluqçuların həyatını itirməsi və ya ağır yaralanması, problemin nə dərəcədə kəskin olduğunu göstərir. Bu səbəbdən FHN və digər aidiyyəti qurumlar əməliyyatların miqyasını daim genişləndirirlər.
Beynəlxalq Çağırışlar və Azərbaycanın Daxili İmkanları
Azərbaycan bu gün dünyanın mina ilə ən çox çirklənmiş ölkələri sırasındadır. Bu problemin həlli təkcə yerli deyil, həm də qlobal humanitar məsələdir. Rəsmi Bakı dəfələrlə beynəlxalq birliyi bu çətin prosesdə Azərbaycana texniki və maliyyə dəstəyi göstərməyə çağırıb. Təəssüf ki, beynəlxalq qurumların bu sahədəki yardımı hələ də lazımi səviyyədə deyil. Buna baxmayaraq, Azərbaycan dövləti öz daxili resursları hesabına ən müasir texnologiyaları ölkəyə gətirir və yerli kadrların peşəkarlığını artırır. FHN əməkdaşlarının apardığı minatəmizləmə fəaliyyəti, ölkəmizin bu bəladan qurtulmaq üçün göstərdiyi milli iradənin parlaq nümunəsidir.
İqtisadi Dirçəliş və Ekoloji Bərpa
Minalardan təmizlənmiş torpaqlar həm də kənd təsərrüfatının bərpası və regionun iqtisadi potensialının reallaşdırılması deməkdir. İşğaldan azad edilmiş rayonların münbit torpaqlarının əkin dövriyyəsinə qatılması, yaylaqların heyvandarlıq üçün açılması ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə böyük töhfə verəcəkdir. Eyni zamanda, minaların təmizlənməsi ekoloji terrorun nəticələrini aradan qaldırmağa və meşəlik ərazilərin bərpasına imkan yaradır. Hər bir təmizlənmiş sahə bizi azad edilmiş torpaqların çiçəklənən gələcəyinə bir addım daha yaxınlaşdırır. FHN və digər qurumların koordinasiyalı fəaliyyəti sayəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzur tezliklə tamamilə təhlükəsiz bir məkana çevriləcəkdir.
