İsrailin Qərbi Şəriada Yeni Torpaq Siyasəti və Beynəlxalq Reaksiyalar
İsrail rəhbərliyinin işğal altındakı Qərbi Şəriada torpaq qeydiyyatı ilə bağlı qəbul etdiyi son qərar, beynəlxalq arenada böyük narahatlıq və sərt etiraz dalğasına səbəb olub. Bu addım onilliklərdir davam edən münaqişənin ən həssas nöqtələrindən biri olan mülkiyyət hüquqlarına birbaşa müdaxilə kimi qiymətləndirilir. Türkiyə başda olmaqla, bir çox ölkə bu qərarın regionda onsuz da kövrək olan sülh ümidlərini tamamilə məhv edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.
“Məkan Soyqırımı” İttihamı və Ömer Çelikin Sərt Açıqlamaları
AK Partiya sözçüsü Ömer Çelik, İsrailin bu fəaliyyətlərini “məkan soyqırımı” (spatial genocide) termini ilə xarakterizə edərək, məsələnin ciddiliyini dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırıb. Çelik vurğulayıb ki, İsrailin Qərbi Şəriada həyata keçirdiyi bu siyasət sadəcə hüquqi dəyişiklik deyil, Fələstin xalqının varlığını öz tarixi torpaqlarından silmək məqsədi daşıyan sistematik bir strateji planın tərkib hissəsidir. O, beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulduğunu və bu cür addımların bölgədəki gərginliyi idarəolunmaz həddə çatdırdığını qeyd edib.
Sabah qəzetinin yaydığı məlumata görə, Ömer Çelik İsrailin müxtəlif bürokratik və hüquqi bəhanələrlə fələstinlilərə məxsus əraziləri rəsmən ələ keçirməyə çalışdığını bildirib. Bu siyasətin Fələstin xalqının suverenlik hüquqlarını qəsb etmək olduğunu deyən sözçü, Türkiyənin bu zülmə qarşı səssiz qalmayacağını və Fələstinin haqlı davasını hər platformada müdafiə edəcəyini əlavə edib.
Hüquqi Müstəvidə Pozuntular: TİHEK və Cenevrə Konvensiyası
Türkiyənin İnsan Hüquqları və Bərabərlik Qurumu (TİHEK) məsələ ilə bağlı geniş bəyanat yayaraq, İsrailin addımlarının 1949-cu il Cenevrə Konvensiyasına tamamilə zidd olduğunu diqqətə çatdırıb. Beynəlxalq hüquq normalarına əsasən, işğalçı dövlətin işğal altında saxladığı ərazilərdə demoqrafik strukturu dəyişdirməsi, yeni məskunlaşma yerləri salması və ya yerli əhalinin mülkiyyət hüquqlarını ləğv etməsi qanunsuz hesab olunur. TİHEK-in açıqlamasında bu cür qərarların beynəlxalq məhkəmələr tərəfindən hərbi cinayət kimi dəyərləndirilə biləcəyi xatırladılıb.
Hürriyet qəzeti isə İsrailin bu hərəkətlərini “bayraqlı təxribat” kimi qiymətləndirərək, bu addımın regionda yeni münaqişə ocaqları yaratmaq potensialına malik olduğunu yazıb. Beynəlxalq təşkilatlar və insan haqları müdafiəçiləri xəbərdarlıq edirlər ki, mülkiyyət sənədlərinin dəyişdirilməsi fələstinli ailələrin öz doğma yurdlarından zorla köçürülməsinə hüquqi zəmin hazırlayır.
Türkiyə Rəsmilərinin Vahid Mövqeyi və Media Reaksiyası
Memurlar.net portalının verdiyi məlumata görə, Türkiyənin ədliyyə naziri Yılmaz Tunç və digər yüksək rütbəli rəsmilər də İsrailin qərarına qarşı sərt bəyanatlarla çıxış ediblər. Nazir vurğulayıb ki, beynəlxalq ictimaiyyət Fələstində baş verən bu hüquqsuzluğa qarşı təcili və qətiyyətli tədbirlər görməlidir. Yeni Şafak qəzeti isə mövzunu “torpaq soyqırımı” başlığı ilə manşetə daşıyaraq, İsrailin Qərbi Şərianı ilhaq etmək planlarının son mərhələyə keçdiyini iddia edib.
İşğalın Tarixi Kökləri və Təhlükəli Gələcək
Qərbi Şəria 1967-ci il Altıgünlük müharibədən bəri İsrailin hərbi işğalı altındadır və bu ərazilərin statusu beynəlxalq səviyyədə mübahisəsiz olaraq “işğal edilmiş ərazi” kimi qəbul edilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının çoxsaylı qətnamələrinə rəğmən, İsrail bölgədə məskunlaşma siyasətini genişləndirməyə davam edir. Torpaq qeydiyyatı ilə bağlı son qərar, iki dövlətli həll variantını tamamilə qeyri-mümkün edə bilər.
Ekspertlərin fikrincə, bu vəziyyət regionda sabitliyi daha da pozacaq və radikallaşmanı artıracaqdır. Beynəlxalq birliyin İsrailə qarşı iqtisadi və siyasi təzyiqləri artırmaması halında, Fələstin torpaqlarının tamamilə ilhaq edilməsi təhlükəsi qaçılmaz görünür. Sülh prosesinin yenidən canlandırılması üçün ilk növbədə bu cür qanunsuz qərarların dərhal ləğv edilməsi tələb olunur.
Related Photos
