İtaliyanın şimalında, Alp dağlarının ətəklərində yerləşən sakit İvrea şəhəri hər il fevral ayında dünyanın ən qeyri-adi və enerji dolu hadisələrindən birinə ev sahibliyi edir. “Portağal Döyüşü” (Battaglia delle Arance) adlanan bu möhtəşəm tədbir, sadəcə bir festival deyil, şəhər sakinlərinin öz azadlıqlarını və tarixi keçmişlərini qeyd etdikləri unikal bir ritualdır. Festival günlərində İvrea küçələri sitrus meyvələrinin kəskin ətri, iştirakçıların coşqulu qışqırıqları və rəngarəng görüntülərlə canlanır. Bu hadisə İtaliyanın ən qədim karnavallarından biri hesab olunur və hər il minlərlə turisti bu unikal təcrübəni yaşamaq üçün bölgəyə cəlb edir.
İvrea Karnavalının Tarixi Kökləri və Azadlıq Əfsanəsi
Karnavalın əsasında 12-ci əsrə dayanan və nəsillərdən-nəsillərə ötürülən bir xalq əfsanəsi dayanır. Rəvayətə görə, şəhəri idarə edən zalım bir lord yerli əhaliyə qarşı amansız davranır və “ilk gecə haqqı” kimi qəddar qaydalar tətbiq edirdi. Lakin yerli bir dəyirmançının cəsur qızı Violetta bu zülmə boyun əyməyərək üsyan qaldırır. O, lordun başını kəsərək qalasından aşağı atır və bu hərəkəti ilə bütün şəhər əhalisini ayağa qaldırır. Xalq saraya hücum edərək onu yerlə-yeksan edir. Bugünkü döyüşdə atılan portağallar simvolik olaraq həm zalım tiranın kəsilmiş başını, həm də xalqın üsyan zamanı istifadə etdiyi daşları təmsil edir.
Violetta obrazı bu gün də karnavalın mərkəzi fiqurudur. Hər il bir gənc qadın “Mugnaia” (Dəyirmançının qızı) seçilir və o, üç gün boyunca şəhər boyu keçirilən təntənəli yürüşlərdə xalqı salamlayır. Onun iştirakı şəhərin qələbəsini və azadlığını yenidən canlandırır. Bu ənənə İvrea sakinləri üçün sadəcə bir oyun deyil, öz şəxsiyyətlərinin və mübariz ruhlarının bir parçasıdır.
Döyüşün Gedişatı: Atlı Arabalar və Piyada Qəhrəmanlar
Portağal Döyüşü hərbi dəqiqliklə təşkil olunmuş bir qarşıdurmadır. Meydanlarda iki əsas tərəf qarşı-qarşıya gəlir: atlı arabalarda olan və lordun ordusunu təmsil edən “tiranın mühafizəçiləri” və onlara qarşı piyada vuruşan doqquz fərqli şəhər komandası. Hər bir piyada komandasının özünəməxsus adı, geyimi, rəngləri və bayrağı var. Məsələn, “Tuchini”, “Scacchi” və ya “Pantera” kimi komandalar illərdir bu ənənəni qoruyub saxlayırlar. Arabalardakı iştirakçılar qoruyucu dəbilqə və zirehli geyimlər geyinsələr də, piyadalar heç bir qoruyucu vasitə olmadan vuruşurlar.
Döyüşün intensivliyi olduqca yüksəkdir. Hər il təxminən 600 tondan çox portağal bir-birinə atılır. Qeyd etmək lazımdır ki, istifadə olunan meyvələr qida üçün yararsız, zədələnmiş və satışdan kənarlaşdırılmış məhsullardır; yəni festival qida israfı deyil, yararsız məhsulların təkrar emalı və istifadəsi kimi dəyərləndirilir. Günün sonunda şəhər meydanları bir neçə santimetr qalınlığında olan portağal sıyığı ilə örtülür.
Qırmızı Papaq və Neytrallıq Qaydaları
Döyüşün maraqlı qaydalarından biri də “Berretto Frigio” adlı qırmızı papaqlarla bağlıdır. Orta əsrlərdə azadlığın simvolu hesab olunan bu papaqları taxan şəxslər üsyana tərəfdar olduqlarını nümayiş etdirirlər. Əgər siz döyüşün iştirakçısı olmaq istəmirsinizsə, sadəcə kənardan izləmək niyyətindəsinizsə, mütləq başınıza qırmızı papaq qoymalısınız. Bu papaq sizi “toxunulmaz” edir və qaydalara görə, heç kim sizə portağal ata bilməz. Lakin bu, hər zaman mütləq qorunma demək deyil, çünki havada uçuşan minlərlə meyvədən biri təsadüfən sizə də dəyə bilər.
Təhlükəsizlik və İqtisadi Təsir
Şəhərin tarixi mərkəzindəki binalar və memarlıq abidələri döyüş müddətində nəhəng metal torlarla örtülür. Bu tədbir həm pəncərələrin qırılmasının qarşısını alır, həm də abidələrin turşulu portağal şirəsindən zərər görməsini əngəlləyir. Baxmayaraq ki, hər il yüzlərlə insan yüngül sıyrılmalar və göyərmələrlə tibb məntəqələrinə müraciət edir, bu, iştirakçıların həvəsini azaltmır. İvrea sakinləri üçün bu göyərmələr bir növ “şərəf nişanı” hesab olunur.
Karnaval başa çatdıqdan dərhal sonra şəhərin təmizlik xidmətləri işə düşür. Qısa müddət ərzində tonlarla portağal qalıqları təmizlənir və şəhər yenidən öz sakit görkəminə qayıdır. Bu festival İvrea iqtisadiyyatı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir; otellər, restoranlar və yerli dükanlar festival müddətində illik gəlirlərinin əhəmiyyətli hissəsini əldə edirlər. İvrea Portağal Döyüşü, keçmişin qəhrəmanlıq dastanlarını müasir dövrün coşqusu ilə birləşdirən, İtaliyanın mədəni irsinin ən parlaq və unudulmaz nümunələrindən biridir.
Related Photos
