2026-cı ilə doğru: Dünyada və Azərbaycanda Gözlənilən Əsas Dəyişikliklər və Qaliblər

2026-cı ilə doğru: Qlobal və Lokal Perspektivlər

Dünya sürətlə dəyişir və 2026-cı il heç də uzaqda deyil. Bu müddət ərzində qlobal iqtisadiyyatda, texnologiyada, siyasətdə və sosial sahələrdə əhəmiyyətli dəyişikliklərin baş verəcəyi gözlənilir. Bu dəyişikliklər həm qlobal, həm də yerli səviyyədə, o cümlədən Azərbaycanda ciddi təsirlərə səbəb ola bilər. Bəs 2026-cı ilə qədər bizi nə gözləyir? Kimlər bu dəyişikliklərdən faydalanacaq, kimlər isə itirəcək?

Qlobal İqtisadiyyatda Gözlənilən Trendlər

Qlobal iqtisadiyyatda bir neçə əsas trendin 2026-cı ilə qədər formalaşacağı gözlənilir:

• Rəqəmsallaşmanın sürətlənməsi: Süni intellekt, blokçeyn, bulud texnologiyaları və digər rəqəmsal texnologiyalar biznes modellərini və istehsal proseslərini tamamilə dəyişdirəcək.
• Yaşıl iqtisadiyyata keçid: İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə, təmiz enerji mənbələrinə investisiyaların artmasına və davamlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqinə gətirib çıxaracaq.
• Təchizat zəncirlərinin diversifikasiyası: Geopolitik gərginliklər və pandemiya kimi qlobal şoklar, şirkətləri təchizat zəncirlərini diversifikasiya etməyə və daha dayanıqlı etməyə məcbur edəcək.
• İnflyasiya və faiz dərəcələri: Qlobal inflyasiya təzyiqləri və mərkəzi bankların faiz dərəcələri ilə bağlı siyasətləri iqtisadi artıma təsir edəcək.

Azərbaycana Təsirlər: İmkanlar və Çağırışlar

Bu qlobal trendlər Azərbaycan iqtisadiyyatına həm imkanlar, həm də çağırışlar yaradır.

• İmkanlar: Rəqəmsallaşma, Azərbaycanın İKT sektorunu inkişaf etdirmək, yeni iş yerləri yaratmaq və iqtisadiyyatı şaxələndirmək üçün əla imkanlar təqdim edir. Yaşıl enerji layihələri, Azərbaycanın enerji ixracatını diversifikasiya etməyə və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəyə töhfə verməyə imkan yaradır.
• Çağırışlar: Qlobal inflyasiya, Azərbaycanda da qiymətlərin artmasına və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin azalmasına səbəb ola bilər. Təchizat zəncirlərindəki qırılmalar, idxaldan asılı olan sektorlara təsir göstərə bilər. Neft qiymətlərinin dəyişkənliyi, Azərbaycanın dövlət büdcəsinə təsir edə bilər.

Kim Qazanacaq?

2026-cı ilə qədər baş verəcək dəyişikliklərdən kimlərin qazanacağını proqnozlaşdırmaq çətindir, lakin bəzi qrupların daha avantajlı vəziyyətdə olacağı ehtimalı yüksəkdir:

• Rəqəmsallaşmaya investisiya qoyan şirkətlər: Süni intellekt, bulud texnologiyaları və digər rəqəmsal həlləri tətbiq edən şirkətlər, rəqabət üstünlüyü əldə edəcək.
• Yaşıl texnologiya sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlər: Təmiz enerji, enerji səmərəliliyi və davamlı inkişaf sahələrində fəaliyyət göstərən şirkətlər, böyük investisiyalar cəlb edəcək.
• Təhsilli və ixtisaslı işçi qüvvəsi: Rəqəmsal bacarıqlara və yeni texnologiyalara yiyələnmiş işçilər, yüksək tələbata malik olacaq.
• Davamlı inkişaf prinsiplərinə əməl edən ölkələr: Yaşıl iqtisadiyyata keçidə investisiya qoyan və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparan ölkələr, uzunmüddətli iqtisadi və sosial faydalar əldə edəcək.

Azərbaycanın Strateji Seçimləri

Azərbaycanın 2026-cı ilə qədər qlobal dəyişikliklərdən faydalanması və çağırışlara cavab verməsi üçün bir neçə strateji seçim etməsi vacibdir:

• Rəqəmsallaşmaya investisiyaların artırılması: İKT infrastrukturunun inkişafı, rəqəmsal bacarıqların təkmilləşdirilməsi və rəqəmsal transformasiya proqramlarının dəstəklənməsi.
• Yaşıl enerjiyə keçidin sürətləndirilməsi: Bərpa olunan enerji mənbələrinə investisiyaların artırılması, enerji səmərəliliyi tədbirlərinin tətbiqi və karbon emissiyalarının azaldılması.
• İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi: Neftdən asılılığı azaltmaq üçün qeyri-neft sektorunun inkişafına diqqət yetirilməsi.
• Təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi: Rəqəmsal bacarıqlara və yeni texnologiyalara yiyələnmiş işçi qüvvəsinin hazırlanması.

Nəticə

2026-cı ilə qədər dünya və Azərbaycan iqtisadiyyatında əhəmiyyətli dəyişikliklərin baş verəcəyi gözlənilir. Bu dəyişikliklər həm imkanlar, həm də çağırışlar yaradır. Azərbaycanın bu dəyişikliklərdən faydalanması və rəqabət qabiliyyətini artırması üçün strateji seçimlər etməsi və uyğunlaşması vacibdir. Zamanında və düzgün atılan addımlar, ölkəmizin gələcək inkişafına töhfə verəcək.

Yeni Dünya Düzəni: Bloklar Sərtləşir, Neytrallıq Daralır · MS-də Süni İntellekt İnqilabı: Fərdiləşdirilmiş Müalicə Dövrü