İranın prezidentliyə namizədi Məsud Pezeshkian, ABŞ ilə mümkün razılaşma üçün Tehranın şərtlərini açıqlayaraq beynəlxalq diqqəti öz üzərinə çəkib. Onun bəyanatları, İranın nüvə proqramı və ölkəyə tətbiq olunan iqtisadi sanksiyalar ətrafında illərdir davam edən gərginliyin fonunda mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Pezeshkianın vurğuladığı əsas şərtlər arasında İranın nüvə fəaliyyətlərinə dair beynəlxalq təminatların əldə edilməsi və ABŞ tərəfindən tətbiq olunan bütün sanksiyaların tamamilə ləğv edilməsi yer alır. Namizəd bildirib ki, İran öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, beynəlxalq hüquqa uyğun şəkildə fəaliyyət göstərməyə hazırdır, lakin bu, qarşılıqlı hörmət və ədalət prinsipi əsasında olmalıdır.
Bu açıqlamalar, İranın keçmişdə ABŞ ilə nüvə sazişi (JCPOA) imzaladığı, lakin sonradan ABŞ-ın birtərəfli qaydada sazişdən çıxması ilə münasibətlərin pisləşdiyi bir dövrə təsadüf edir. O vaxtdan bəri Tehran və Vaşinqton arasında birbaşa danışıqlar demək olar ki, dayanmış, gərginlik isə regionda sabitliyi təhdid edən səviyyəyə çatmışdı.
Pezeshkianın mövqeyi, İranın yeni hökumətinin ABŞ ilə münasibətləri normallaşdırmaq üçün müəyyən bir yol xəritəsi çəkməyə hazır olduğunu göstərir. Lakin bu, həm Tehran, həm də Vaşinqton üçün ciddi siyasi və diplomatik öhdəliklər tələb edəcək. Xüsusilə, sanksiyaların ləğvi və nüvə proqramının gələcəyi ilə bağlı razılaşmaların əldə edilməsi çətin bir proses olacaq.
Bu şərtlərin açıqlanması, həm də İranın daxili siyasi gündəliyi ilə sıx bağlıdır. Prezident seçkiləri ərəfəsində namizədlərin xarici siyasət mövqelərini bəyan etmələri, seçicilərin dəstəyini qazanmaq üçün vacibdir. Pezeshkianın bu addımı, onun həm mühafizəkar, həm də islahatçı elektorat arasında müəyyən bir tarazlıq yaratmaq cəhdi kimi də şərh edilə bilər.
Yaxın gələcəkdə İranın yeni rəhbərliyinin ABŞ ilə münasibətləri necə idarə edəcəyi, regionda və beynəlxalq arenada böyük maraq doğurur. Pezeshkianın irəli sürdüyü şərtlər, gələcək danışıqlar üçün bir başlanğıc nöqtəsi ola bilər, lakin hələlik tərəflər arasında etimadın bərpası və konkret addımların atılması üçün uzun bir yol var.
