Ağdərə Rayonunda Təhlükəsizlik Tədbirləri Gücləndirilir
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində, xüsusən də strateji əhəmiyyətə malik olan Ağdərə rayonunda təhlükəsizliyin tam bərpa edilməsi istiqamətində dövlət səviyyəsində mühüm addımlar atılır. Bildirilir ki, yaxın günlərdə Ağdərədə aparılan genişmiqyaslı minatəmizləmə əməliyyatları nəticəsində aşkar edilmiş, istifadəyə yararsız və yüksək risk daşıyan döyüş sursatları kütləvi şəkildə məhv ediləcəkdir. Bu mühüm tədbir ərazinin minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan (PMAS) tamamilə təmizlənməsi, habelə gələcəkdə bölgədə məskunlaşacaq əhali üçün təhlükəsiz yaşayış və fəaliyyət şəraitinin yaradılması məqsədini daşıyır.
Aşkar Edilən Sursatların Növləri və Təhlükə Miqyası
Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi (ANAMA) tərəfindən həyata keçirilən genişmiqyaslı əməliyyatlar çərçivəsində, Ağdərə rayonunun ərazilərində, xüsusən də keçmiş təmas xəttinə yaxın və hərbi əməliyyatların fəal getdiyi bölgələrdə külli miqdarda müxtəlif təyinatlı döyüş sursatı aşkarlanmışdır. Tapılan sursatlar arasında tank əleyhinə və piyada əleyhinə minalar, müxtəlif çaplı artilleriya mərmiləri, qumbaraatan mərmiləri, fərqli növ əl qumbaraları və digər partlayıcı vasitələr yer alır. Bu sursatların böyük bir hissəsi istifadə müddəti bitmiş, korlanmış və ya hərbi əməliyyatlar zamanı partlamayaraq uzun illər torpaq altında qalıb təhlükə mənbəyinə çevrilmiş qalıqlardır.
Bu cür sursatların mövcudluğu təkcə insanlar üçün deyil, həm də ərazidə aparılan tikinti-quruculuq işlərinə cəlb olunan texnika və personal üçün ciddi risk yaradır. Sursatların korroziyaya uğraması onların sabitliyini azaldır və hər an gözlənilməz partlayışlara səbəb ola bilər. Məhz bu səbəbdən ANAMA mütəxəssisləri bu qalıqların aşkar edildiyi yerdə deyil, xüsusi poliqonlara daşınaraq zərərsizləşdirilməsini və ya yerində peşəkar üsullarla məhv edilməsini həyata keçirirlər.
Beynəlxalq Standartlara Uyğun Məhvetmə Əməliyyatları
Məhvetmə prosesi ciddi təhlükəsizlik tədbirləri altında, mülki infrastrukturdan uzaq olan xüsusi təyin olunmuş poliqonlarda həyata keçiriləcəkdir. ANAMA-nın mütəxəssisləri tərəfindən müasir texnologiyalar və beynəlxalq humanitar minatəmizləmə standartlarına (IMAS) uyğun metodlarla aparılan bu əməliyyatlar, ərazinin insan həyatı və sağlamlığı üçün tamamilə təhlükəsiz olmasını təmin etməyə yönəlib. Hər bir partlayış prosesi əvvəlcədən planlaşdırılır, ətraf mühitə və canlı aləmə dəyə biləcək zərər minimuma endirilir.
Əməliyyatın əsas məqsədi ərazini mülki əhali üçün tamamilə təhlükəsiz etməkdir. Eyni zamanda, bölgədə icra olunan strateji infrastruktur layihələrinin — yolların çəkilməsi, elektrik və su xətlərinin qurulması, habelə yaşayış komplekslərinin inşasının qarşısında duran ən böyük maneələrdən biri olan mina təhlükəsi bu yolla aradan qaldırılır. Bu proses həm də ərazinin kənd təsərrüfatı dövriyyəsinə qaytarılması üçün zəruri olan ən vacib addımdır.
Ermənistanın Mina Terroru və Humanitar Fəsadlar
Otuz ilə yaxın davam edən işğal dövründə Ermənistan tərəfindən Qarabağ və ətraf rayonların geniş miqyasda minalanması Azərbaycan üçün ən ciddi çağırışlardan biridir. Beynəlxalq humanitar hüququn fundamental prinsiplərini kobud şəkildə pozan bu addımlar, ərazidə aparılan bərpa və quruculuq işlərini ləngidir. Mina xəritələrinin verilməməsi və ya təqdim olunan xəritələrin qeyri-dəqiq olması minatəmizləyənlərin işini daha da çətinləşdirir və vaxt itkisinə səbəb olur.
Mina problemi təkcə texniki çətinlik deyil, həm də dərin humanitar fəsadlara malikdir. Müharibə bitdikdən sonra çox sayda mülki şəxs və hərbçi mina partlayışlarının qurbanı olmuş, bir çoxu isə ömürlük əlillik qazanmışdır. Bu təhlükə dinc əhalinin öz doğma yurdlarına qayıtması prosesini, yəni Böyük Qayıdış proqramının icrasını ləngidən əsas faktorlardan biridir. Azərbaycan dövləti bu maneəni aşmaq üçün bütün resurslarını səfərbər etmişdir.
Böyük Qayıdış Proqramında Minatəmizləmənin Rolu
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri çərçivəsində mina təhlükəsinin tamamilə aradan qaldırılması ölkənin milli prioritetidir. Azərbaycan hökuməti həm daxili imkanlar hesabına, həm də beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq çərçivəsində minatəmizləmə potensialını artırır. Ən müasir texnikalar, minatəmizləyən robotlar və xüsusi təlim keçmiş minaaxtaran itlərin tətbiqi Ağdərə və digər rayonlarda işlərin sürətlənməsinə xidmət edir.
Ağdərədə həyata keçiriləcək bu kütləvi məhvetmə əməliyyatı, azad edilmiş torpaqların təhlükəsizliyini təmin etmək yolunda atılan növbəti əməli addımdır. Bu cür fəaliyyətlər məcburi köçkünlərin öz yurd-yuvalarına təhlükəsiz qayıtması üçün möhkəm zəmin yaradır. Azərbaycanın bu sahədəki qətiyyətli mübarizəsi regionda davamlı sülhün, iqtisadi inkişafın və uzunmüddətli sabitliyin bərqərar olması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.