Türkiyənin siyasi arenasında önəmli yer tutan Xalqların Bərabərliyi və Demokratiya Partiyası (DEM Parti) daxilində yaranmış gərginlik yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Partiyanın tanınmış simalarından biri, əvvəlki dövrlərdə HDP Van millət vəkili kimi fəaliyyət göstərmiş Saliha Aydeniz haqqında başladılan intizam istintaqı, partiya daxilindəki struktur və ideoloji problemləri yenidən gündəmin mərkəzinə gətirib. Bu addım Dilan Karamanın ölümü ilə bağlı uzun müddətdir davam edən və Kürt Qadın Hərəkatı daxilində dərin narahatlıq doğuran böhranın birbaşa nəticəsi kimi qiymətləndirilir.
Dilan Karaman Hadisəsi və Hesabat Ətrafında Yaradan Skandal
Hadisələrin kökündə dayanan Dilan Karamanın ölümü, partiya daxilində ciddi fikir ayrılıqlarına yol açmışdı. İlkin mərhələdə partiya rəhbərliyi tərəfindən hazırlanan və hadisəni işıqlandırmağı hədəfləyən daxili hesabat feminist qrupların kəskin etirazı ilə qarşılanmışdı. Qadın təşkilatları bu hesabatın kişi zorakılığını və sistematik mobbinq hallarını ört-basdır etdiyini iddia edərək, sənədin geri çəkilməsini tələb etmişdilər. İctimai təzyiq o qədər güclü oldu ki, DEM Partiyası öz rəsmi hesabatını ləğv etmək məcburiyyətində qaldı. Bu geri çəkilmə, partiya daxilində bəzi şəxslərin qorunması cəhdlərinin ifşası kimi şərh edildi.
Saliha Aydenizə Qarşı İntizam Tədbirlərinin Səbəbləri
Rudaw və Independent Türkçe kimi nüfuzlu media qurumlarının məlumatına görə, Saliha Aydeniz haqqında Mərkəzi İcra Komitəsi tərəfindən başladılan istintaq birbaşa Karaman hadisəsi ilə bağlıdır. Aydenizin bu prosesdəki rolu – istər hesabatın hazırlanması zamanı göstərdiyi mövqe, istərsə də hadisənin idarə olunmasındakı məsuliyyəti – indi ciddi şəkildə araşdırılır. Partiya daxilindəki bəzi mənbələr Aydenizə qarşı bu addımın atılmasını “təmizləmə əməliyyatı”nın başlanğıcı hesab edirlər. Məqsəd, partiyanın qadın azadlıqçı prinsiplərinə olan etimadı bərpa etmək və məsuliyyət daşıyan şəxslərin cəzasız qalmayacağı mesajını verməkdir.
Feministlərin Şəffaflıq və Ədalət Tələbləri
Bianet platformasında geniş yer alan məlumatlara görə, Türkiyədəki feminist hərəkatlar DEM Partiyasından dörd əsas tələbin yerinə yetirilməsini gözləyirlər. Bu tələblər sadəcə fərdi cəzalandırmaları deyil, bütövlükdə partiya daxili mədəniyyətin dəyişməsini nəzərdə tutur. Qadın hərəkatları partiyadan zorakılığa qarşı daha effektiv mexanizmlərin yaradılmasını, daxili araşdırmaların müstəqil müşahidəçilər tərəfindən izlənilməsini və mobbinqə şərait yaradan şəxslərin vəzifədən kənarlaşdırılmasını tələb edirlər. Onların fikrincə, Dilan Karamanın başına gələnlər fərdi bir hadisə deyil, sistematik bir problemin təzahürüdür.
Böhranın Siyasi Nəticələri və Partiyanın İmicinə Təsiri
Saliha Aydeniz haqqında aparılan istintaqın nəticələri DEM Partiyasının gələcək taleyi üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir. Əgər istintaq şəffaf aparılmazsa və gözlənilən ədalətli qərar çıxmazsa, bu, partiyanın ən böyük bazalarından biri olan qadın seçicilər və Kürt Qadın Hərəkatı ilə olan bağlarını ciddi şəkildə zədələyə bilər. Digər tərəfdən, bu hadisə Türkiyənin demokratik müxalifəti daxilində qadın hüquqlarının və daxili demokratiyanın nə dərəcədə işlək olduğunu göstərən bir sınaq testinə çevrilib. Hazırda bütün diqqətlər partiya rəhbərliyinin atacağı növbəti addımlara və Aydenizin verəcəyi müdafiə bəyanatına yönəlib.
Nəticə və Gözləntilər
Son nəticədə, DEM Partiyası daxilindəki bu gərginlik partiyanın öz dəyərləri ilə üzləşməsi prosesidir. Saliha Aydeniz ətrafında gedən müzakirələr və Dilan Karamanın ölümü ilə bağlı qapanmayan yara, partiyanın daxili islahatlara ehtiyacı olduğunu bir daha sübut edir. Qadın təşkilatları və ictimaiyyət, bu prosesin sonuna qədər təqibçisi olacaqlarını və sadəcə kadr dəyişiklikləri ilə kifayətlənməyəcəklərini bəyan edirlər. Bu böhrandan çıxış yolu yalnız tam şəffaflıq və ədalətin bərqərar olması ilə mümkün görünür.