Putin Yaxın Şərqdəki Gərginliyin Enerji Bazarlarına Təsirindən Danışdı
Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin, Yaxın Şərq regionunda davam edən qeyri-sabitliyin qlobal enerji bazarları üçün ciddi təhlükə yaratdığı barədə növbəti dəfə xəbərdarlıq edib. Kreml rəhbəri vurğulayıb ki, bölgədəki gərginliyin daha da artması yanacaq qiymətlərinin kəskin şəkildə yüksəlməsinə və dünya iqtisadiyyatının təməl sütunlarının sarsılmasına səbəb ola bilər. Putinin sözlərinə görə, Rusiya bu risklərlə bağlı beynəlxalq ictimaiyyəti və tərəfdaşlarını dəfələrlə məlumatlandırıb, lakin vəziyyətin ciddiliyi hələ də lazımi səviyyədə qiymətləndirilmir.
Prezidentin bu bəyanatı Yaxın Şərqdəki mürəkkəb hərbi-siyasi vəziyyətin fonunda səslənib. Xüsusilə İsrail-HƏMAS münaqişəsi, Livan istiqamətində artan gərginlik və Qırmızı dənizdə beynəlxalq ticarət gəmilərinə edilən hücumlar qlobal tədarük zəncirlərini ciddi sınağa çəkir. Putin qeyd edib ki, Yaxın Şərq dünyanın ən böyük neft və qaz hasilat mərkəzi olduğu üçün, bu regiondakı hər hansı bir genişmiqyaslı qarşıdurma təkcə regional deyil, həm də qlobal miqyasda enerji qıtlığına yol aça bilər.
Enerji Qiymətlərində Sıçrayış Riski və Tarixi Təcrübə
Vladimir Putin çıxışında tarixi nümunələrə də toxunaraq bildirib ki, keçmişdə yaşanan neft böhranları siyasi gərginliklərin iqtisadiyyata necə dağıdıcı təsir göstərdiyini sübut edib. 1970-ci illərdəki neft embarqosu və Körfəz müharibələri zamanı müşahidə olunan qiymət artımları qlobal bazarlarda uzunmüddətli resessiyaya səbəb olmuşdu. Rusiya lideri xəbərdarlıq edir ki, bugünkü qarşılıqlı iqtisadi asılılıq şəraitində bənzər bir böhran daha ağır nəticələrə, xüsusilə də qlobal inflyasiyanın nəzarətdən çıxmasına gətirib çıxara bilər.
Analitiklər qeyd edirlər ki, neftin bir barrelinin qiymətində baş verəcək hər hansı kəskin artım istehsal xərclərini artıracaq, nəqliyyat xidmətlərini bahalaşdıracaq və son nəticədə istehlakçıların alıcılıq qabiliyyətini aşağı salacaqdır. Putinin fikrincə, bu cür ssenarilərin qarşısını almaq üçün regionda diplomatik həll yollarına üstünlük verilməli və enerji infrastrukturunun təhlükəsizliyi təmin edilməlidir.
Rusiyanın Strateji Mövqeyi və Gözləntilər
Dünyanın aparıcı enerji ixracatçılarından biri olan Rusiya üçün bazarlardakı sabitlik həm iqtisadi, həm də geostrateji baxımdan əhəmiyyətlidir. Putin bəyan edib ki, Moskva Yaxın Şərqdəki tərəfdaşları ilə, o cümldən OPEC+ formatı çərçivəsində hasilatçı ölkələrlə mütəmadi təmasdadır. Rusiya prezidenti Moskvanın regional münaqişələrin sülh yolu ilə həllində maraqlı olduğunu və enerji təhlükəsizliyini qlobal sabitliyin əsas şərti hesab etdiyini bildirib.
Yekun olaraq, Kreml rəhbərinin bu xəbərdarlıqları beynəlxalq birliyə yönəlmiş bir çağırış kimi dəyərləndirilir. Gərginliyin azaldılması üçün kollektiv səylərin artırılmaması və regionda genişmiqyaslı müharibənin qarşısının alınmaması halında, dünya iqtisadiyyatının “enerji şoku” ilə üzləşməsi qaçılmaz görünür. Bu isə bütün ölkələr üçün ağır sosial və iqtisadi fəsadlar vəd edir.