İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) tərəfindən verilən son bəyanat Yaxın Şərqdəki onsuz da gərgin olan vəziyyəti yeni bir müstəviyə daşıyıb. Rəsmi Tehran İsrailin hərbi və strateji qərar qəbul etmə mərkəzi sayılan Müdafiə Nazirliyinin binasına uğurlu zərbə endirdiyini iddia edir. Bu hadisə sadəcə bir hərbi əməliyyat deyil, həm də regionun iki ən böyük gücü arasında birbaşa qarşıdurmanın daha təhlükəli və proqnozlaşdırıla bilməyən mərhələsinə keçid kimi qiymətləndirilir.
Əməliyyatın Təfərrüatları və Hədəfin Strateji Əhəmiyyəti
SEPAH-ın yaydığı məlumata görə, əməliyyat yüksək dəqiqlikli raketlər və müasir texnologiyalı pilotsuz uçuş aparatları vasitəsilə həyata keçirilib. Tel-Əvivin mərkəzində yerləşən və İsrailin bütün hərbi infrastrukturunu idarə edən Müdafiə Nazirliyi kompleksinin (Kirya) hədəf seçilməsi, İranın İsrailin daxilinə sızmaq və ən yaxşı qorunan nöqtələri vurmaq qabiliyyətini nümayiş etdirmək cəhdidir. Belə bir hədəfə hücum edilməsi hərbi balansın ciddi şəkildə sarsılması mənasına gəlir və İsrailin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin, xüsusilə “Dəmir Qübbə” və “Ox” sistemlərinin effektivliyi barədə yeni müzakirələrə yol açır.
İsrailin Susqunluğu və Qeyri-müəyyənlik
İsrail rəsmi dairələri bu iddialar qarşısında hələlik dərin bir sükut nümayiş etdirirlər. Tel-Əviv adətən strateji əhəmiyyətli dövlət obyektlərinə dəyən mümkün zərərləri gizli saxlamağa və ya hərbi sirr statusunda qorumağa üstünlük verir. Lakin İsrail mətbuatında və müxtəlif müstəqil monitorinq kanallarında Tel-Əviv səmasında güclü partlayış səslərinin eşidilməsi barədə məlumatlar yayılmaqdadır. Beynəlxalq hərbi ekspertlər hesab edir ki, əgər SEPAH-ın iddiası öz təsdiqini taparsa, İsrailin cavabı misli görünməmiş dərəcədə sərt olacaq və bu, bütün regionu əhatə edən böyük bir müharibənin başlanğıcı ola bilər.
Münaqişənin Tarixi Konteksti və Qırmızı Xətlər
Bu gərginlik aprel ayının əvvəlində İsrailin Suriyadakı İran konsulluğuna endirdiyi zərbə və orada yüksək rütbəli generalların həlak olması ilə başlayan “gözə-göz” siyasətinin ən pik nöqtəsidir. İran həmin hadisədən sonra “Həqiqi Vəd” əməliyyatı ilə İsrailə genişmiqyaslı hücum təşkil etmişdi. Lakin birbaşa Müdafiə Nazirliyi binasının hədəfə alınması, tərəflər arasındakı bütün gizli razılaşmaların və “qırmızı xətlərin” artıq keçildiyini göstərir. Qəzza zolağında davam edən qanlı müharibə və Livan sərhədində “Hizbullah” ilə artan toqquşmalar fonunda İranın bu addımı vəziyyəti idarəolunmaz xaos astanasına gətirib.
Regional Təhlükəsizlik və Beynəlxalq Birliyin Çağırışları
Yaxın Şərq hazırda böyük bir müharibənin astanasında titrəyir. ABŞ və Avropa İttifaqı tərəfləri təmkinli olmağa və gərginliyi azaltmağa (de-eskalasiya) çağırsa da, hərbi ritorika diplomatik səyləri üstələyir. Regionun digər ölkələri, xüsusilə körfəz dövlətləri münaqişənin coğrafiyasının genişlənməsindən və neft infrastrukturlarının zərər görməsindən ciddi narahatlıq keçirirlər. SEPAH-ın son iddiası diplomatik manevr imkanlarını daraldaraq, hadisələrin gedişatını tamamilə hərbi müstəviyə keçirir.
Yaxın Şərqin taleyi növbəti bir neçə gün ərzində baş verəcək hadisələrdən və İsrailin verəcəyi rəsmi reaksiyadan asılı olacaq. Dünyanın bütün diqqəti hazırda Tel-Əviv və Tehrandan gələcək xəbərlərə yönəlib. Bu qarşıdurmanın hər hansı bir tərəfin qələbəsi ilə bitməyəcəyi, əksinə, bütün region üçün fəlakətli nəticələr doğuracağı ehtimalı getdikcə güclənir.