İsrailin Livan Əməliyyatları: Genişmiqyaslı Hava Zərbələrinin Detalları
Yaxın Şərqdə gərginlik yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) son 24 saat ərzində Livanın cənubunda yerləşən “Hizbullah” və HƏMAS qruplaşmalarına qarşı intensiv hərbi kampaniya həyata keçirib. Verilən məlumatlara görə, 60-dan çox hərbi obyekt yüksək dəqiqlikli silahlarla hədəfə alınıb. Bu hücumlar sadəcə cavab tədbiri deyil, həm də İsrailin şimal sərhədlərində təhlükəsizliyi təmin etmək üçün həyata keçirilən strateji bir addım kimi qiymətləndirilir. Hava zərbələri nəticəsində “Hizbullah”ın logistik imkanlarına ciddi zərbə vurulduğu bildirilir.
Əməliyyatın əsas hədəfləri arasında Livanın dərinliklərində gizlədilmiş raket buraxılış qurğuları, pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) saxlanıldığı anbarlar və terror qruplaşmalarının gizli komanda mərkəzləri yer alıb. İsrail kəşfiyyatı tərəfindən müəyyən edilən bu nöqtələr, mülki yaşayış məntəqələrindən uzaqda və ya strateji əhəmiyyətli yüksəkliklərdə yerləşirdi. Zərbələrin intensivliyi onu göstərir ki, İsrail ordusu “Hizbullah”ın hücum potensialını minimuma endirməkdə qərarlıdır.
Hədəfə Alınan Strateji İnfrastruktur və HƏMAS-ın Livandakı Rolu
IDF-in rəsmi bəyanatında qeyd olunur ki, vurulan hədəflər arasında HƏMAS-ın Livan qanadına məxsus gizli infrastruktur layihələri də var. Son aylarda HƏMAS-ın Livan ərazisindən İsrailə qarşı yeni bir cəbhə açma cəhdləri müşahidə olunurdu. Bu hücumlar, qruplaşmanın Livanın cənubunda möhkəmlənməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Eyni zamanda, “Hizbullah”ın İran tərəfindən təmin edilən qabaqcıl silah sistemlərinin saxlanıldığı bunkerlərin dağıdılması bölgədəki hərbi balansa təsir göstərir.
Hərbi ekspertlər vurğulayırlar ki, İsrailin bu qədər genişmiqyaslı zərbələr endirməsi “Hizbullah”ın kəşfiyyat şəbəkəsinə sızdığının bir göstəricisidir. Bir gün ərzində 60-dan çox müxtəlif hədəfin dəqiqliklə vurulması, İsrailin havada üstünlüyünü və hədəf müəyyənləşdirmə qabiliyyətini nümayiş etdirir. Bu əməliyyatlar həm də Livan hökumətinə və beynəlxalq ictimaiyyətə bir siqnaldır: İsrail öz vətəndaşlarını qorumaq üçün istənilən ərazidə hərbi güc tətbiq etməyə hazırdır.
Şimal Sərhədində Humanitar Böhran və Əhalinin Təxliyəsi
Münaqişənin miqyasının böyüməsi hər iki tərəfdə mülki əhali üçün ciddi çətinliklər yaradıb. İsrailin şimalında yaşayan on minlərlə vətəndaş, mütəmadi raket atəşləri səbəbindən evlərini tərk edərək ölkənin daxili bölgələrinə sığınıb. Bu, İsrail hökuməti üzərində daxili siyasi təzyiqi artırır və ordunu daha kəskin addımlar atmağa sövq edir. Şimal rayonlarındakı təsərrüfatların və gündəlik həyatın iflic olması ölkə iqtisadiyyatına da mənfi təsir göstərir.
Livan tərəfində isə vəziyyət daha mürəkkəbdir. Cənub bölgələrində yaşayan mülki əhali zərbələrdən qaçmaq üçün Beyruta və digər şimal şəhərlərinə üz tutur. “Hizbullah”ın hərbi obyektlərini yaşayış binalarının yaxınlığında yerləşdirməsi mülki itkilərin riskini artırır. Beynəlxalq humanitar təşkilatlar bölgədə böyük bir köç dalğasının başlaya biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Bu vəziyyət artıq iqtisadi böhranla boğuşan Livan üçün əlavə yük deməkdir.
Regional Eskalasiya Riski və Beynəlxalq Diplomatiya
Livan-İsrail sərhədindəki bu gərginlik sadəcə iki tərəf arasında deyil, bütün Yaxın Şərq regionu üçün təhlükə mənbəyidir. İranın “Hizbullah”a verdiyi açıq dəstək və İsrailin Qəzzadakı əməliyyatlarını davam etdirməsi, münaqişənin “proksi müharibəsi”ndən birbaşa regional müharibəyə çevrilməsi riskini artırır. ABŞ, Fransa və digər Qərb dövlətləri diplomatik yollarla tərəfləri atəşkəsə çağırsalar da, hələlik heç bir tərəf geri addım atmaq niyyətində görünmür.
BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri (UNIFIL) sərhəd boyu “Mavi Xətt”də monitorinq fəaliyyətini davam etdirir. Lakin sülhməramlıların imkanları artan hərbi toqquşmalar qarşısında məhduddur. Diplomatik mənbələr bildirir ki, regionda sülhün bərpası üçün ilk növbədə Qəzzada atəşkəs əldə olunmalıdır, çünki “Hizbullah” öz hücumlarını birbaşa Qəzzadakı vəziyyətlə əlaqələndirir. Bununla belə, İsrail öz təhlükəsizliyini heç bir kənar şərtdən asılı etməyəcəyini bəyan edir.
Analitik Proqnozlar: Müharibənin Gələcəyi
Hərbi analitiklər hesab edirlər ki, İsrailin bu son zərbələri mümkün bir quru əməliyyatına hazırlıq məqsədi daşıya bilər. “Hizbullah”ın müdafiə xətlərinin havadan zəiflədilməsi, ordunun gələcəkdə Livanın cənubuna daxil olmasını asanlaşdıra bilər. Digər tərəfdən, “Hizbullah”ın əlindəki minlərlə uzaqmənzilli raket İsrailin mərkəzi şəhərləri üçün hələ də böyük təhdid olaraq qalır. Bu qarşılıqlı “strateji çəkindirmə” oyunu hər an nəzarətdən çıxa bilər.
Yaxın günlərdə beynəlxalq vasitəçilərin səylərinin intensivləşəcəyi gözlənilir. Lakin tərəflər arasındakı inamsızlıq və hərbi ritorikanın kəskinliyi kompromis əldə olunmasını çətinləşdirir. Dünya ictimaiyyəti, gərginliyin daha da artmaması və humanitar fəlakətin genişlənməməsi üçün diplomatik masada real nəticələrin əldə olunmasını gözləyir. Hazırkı vəziyyət göstərir ki, Yaxın Şərqdə sülh hələ çox uzaqdadır və hadisələrin gedişatı hər an dəyişə bilər.