İraqın strateji əhəmiyyətli bölgələrindən birində baş verən güclü partlayış və silahlı hücum, onsuz da gərgin olan Yaxın Şərq regionunda vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirib. İranın birbaşa və ya dolayısı ilə dəstəklədiyi qruplaşmaların hədəf alınması, bölgədəki hərbi balansın pozulması ehtimalını artırır. Bu hadisə sadəcə bir hərbi obyektin vurulması deyil, həm də regiondakı böyük güclərin qarşıdurmasının İraq torpaqlarına köçürülməsinin növbəti göstəricisidir.
Hücumun Mahiyyəti və İlkin Nəticələr
Əldə olunan son məlumatlara görə, hücum İraqın mərkəzi hissəsində yerləşən və İranpərəst qüvvələrin logistik mərkəzi kimi tanınan hərbi bazada qeydə alınıb. Şahidlərin verdiyi məlumata görə, ərazidə bir neçə ardıcıl partlayış baş verib və bu, bazanın infrastrukturuna ciddi ziyan vurub. Hələlik rəsmi qurumlar tərəfindən dəqiq rəqəmlər açıqlanmasa da, xəstəxana mənbələri hərbi qulluqçular arasında həm həlak olanların, həm də ağır yaralıların olduğunu təsdiqləyir.
Hücumun icra forması barədə müxtəlif ehtimallar mövcuddur. Hərbi ekspertlər zərbənin dəqiqliyini nəzərə alaraq, bunun yüksək texnologiyalı pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və ya uzaqmənzilli raketlər vasitəsilə həyata keçirildiyini güman edirlər. Hazırda hadisə yerində araşdırmalar davam edir və hücumda istifadə olunan sursatların qalıqları analiz olunur.
İranın Regiondakı Proksi Qüvvələri və Haşdi Şabi
İraqdakı təhlükəsizlik mühiti İranın dəstəklədiyi silahlı qruplaşmaların fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. Xüsusilə Haşdi Şabi (Xalq Səfərbərlik Qüvvələri) tərkibindəki qruplar İraq dövlətinin rəsmi təhlükəsizlik strukturuna daxil olsalar da, onların ideoloji və hərbi bağlılıqları çox vaxt Tehranla əlaqələndirilir. Bu qruplaşmalar illər boyu İŞİD-ə qarşı mübarizədə ön cəbhədə yer alaraq böyük nüfuz qazansalar da, son illərdə ABŞ-ın regiondakı hərbi varlığına qarşı ən sərt mövqe nümayiş etdirən qüvvələr kimi tanınırlar.
Bu bazaya edilən hücum, sözügedən qruplaşmaların regional nüfuzuna zərbə vurmaqla yanaşı, həm də İraq daxilindəki siyasi tarazlığı sarsıda bilər. İraqın suverenliyini qorumağa çalışan mərkəzi hökumət üçün bu cür hadisələr böyük sınaqdır, çünki bu, ölkənin kənar qüvvələrin hesablaşma meydanına çevrildiyini bir daha nümayiş etdirir.
Qəzza Müharibəsinin İraqa Təsiri
Yaxın Şərqdəki mövcud gərginliyin əsas katalizatoru Qəzza zolağında davam edən İsrail-HƏMAS müharibəsidir. Bu münaqişə başladıqdan sonra regiondakı “Müqavimət Oxu” olaraq adlandırılan və İrana yaxın olan qruplar, İsrailə və onun ən yaxın müttəfiqi olan ABŞ-a qarşı fəaliyyətlərini aktivləşdiriblər. İraq və Suriyadakı ABŞ bazalarına edilən mütəmadi hücumlar Vaşinqtonun cavab zərbələri endirməsinə gətirib çıxarıb.
Son insidentin məhz belə bir qarşılıqlı zərbələr fonunda baş verməsi, hadisənin daha geniş bir hərbi kampaniyanın tərkib hissəsi ola biləcəyi ehtimalını gücləndirir. Regionda fəaliyyət göstərən müxtəlif kəşfiyyat şəbəkələri və hərbi qüvvələr arasındakı bu “soyuq müharibə” artıq açıq qarşıdurma mərhələsinə keçmək təhlükəsi yaradır.
Beynəlxalq Reaksiyalar və Sabitlik Təhlükəsi
Hücumun ardınca beynəlxalq təşkilatlar və böyük dövlətlər tərəfləri təmkinli olmağa səsləyir. BMT-nin İraqdakı missiyası bəyanat yayaraq bildirib ki, hər hansı bir eskalasiya İraqın illərdir qazandığı kövrək sabitliyi məhv edə bilər. Ölkənin iqtisadi bərpası və daxili islahatların aparılması üçün dinc şərait həyati əhəmiyyət kəsb edir, lakin bu cür hərbi müdaxilələr xarici investisiyaların və humanitar yardımların qarşısını alır.
Yaxın günlərdə İraq hökumətinin hücumla bağlı rəsmi təhqiqatın nəticələrini açıqlayacağı gözlənilir. Bununla belə, regiondakı geosiyasi mənzərə göstərir ki, Yaxın Şərqdə davam edən rəqabət və münaqişələr həll olunmadıqca, İraq kimi ölkələr hələ uzun müddət qeyri-sabitlik və təhlükəsizlik problemləri ilə mübarizə aparmalı olacaqlar.
