Rusiya və ABŞ Arasında Sanksiya Divarı: Münasibətlərin Gələcəyi
Kreml mətbuat katibi Dmitri Peskovun son dövrlərdəki çıxışları dünya siyasətinin ən həssas nöqtələrindən biri olan Rusiya-ABŞ münasibətlərini yenidən gündəmə gətirib. Peskovun vurğuladığı əsas məqam odur ki, Qərb dünyasının, xüsusilə də Vaşinqtonun tətbiq etdiyi genişmiqyaslı sanksiyalar paketləri iki nüvə dövləti arasında istənilən konstruktiv dialoqun qarşısını kəsən keçilməz bir səddə çevrilib. Bu bəyanatlar beynəlxalq mətbuatda Rusiyanın iqtisadi təcridi yarmaq üçün yeni strateji gedişlər axtardığı bir dövrə təsadüf edir və tərəflər arasındakı gərginliyin dərinliyini bir daha üzə çıxarır.
“Ən Böyük Sövdələşmə” İddiaları və Peskovun Mövqeyi
“Vedomosti” qəzetinə verdiyi geniş müsahibədə Peskov Rusiya və ABŞ-ın iqtisadi potensialının qarşılıqlı maraqlar naminə istifadə edilməsinin vacibliyini dilə gətirib. Lakin o, eyni zamanda qeyd edib ki, hazırkı şərtlər daxilində sanksiyalar ticarət dövriyyəsinin və diplomatik yaxınlaşmanın qarşısında ən böyük maneə rolunu oynayır. Bu açıqlamaların fonunda “The Economist”, “Finans Mail” və “Interfaks” kimi nüfuzlu media orqanlarının Rusiyanın ABŞ-a “böyük sövdələşmə” (grand bargain) təklif etməyə hazırlaşdığı barədə məlumatlar yayması beynəlxalq aləmdə böyük rezonans doğurub. İddia olunur ki, Moskva sanksiyaların tamamilə və ya qismən ləğvi müqabilində genişmiqyaslı iqtisadi imtiyazlar və strateji tərəfdaşlıq təklif edə bilər.
Sanksiyaların Tarixi Arxaplanı və İqtisadi Təsirləri
Rusiya ilə Qərb arasındakı uçurumun kökləri 2014-cü ildə baş vermiş Krım hadisələrinə dayansa da, 2022-ci ildə başlayan Ukrayna müharibəsi münasibətləri tamamilə qopma nöqtəsinə gətirib. ABŞ tərəfindən tətbiq edilən sanksiyalar təkcə iqtisadi sahəni deyil, həm də texnoloji transferləri, enerji ixracını və maliyyə tranzaksiyalarını əhatə edir. Kreml bu məhdudiyyətləri “iqtisadi müharibə” kimi xarakterizə edir və bildirir ki, bu cür təzyiqlər beynəlxalq hüquqa zidd olmaqla yanaşı, qlobal iqtisadi sabitliyə də mənfi təsir göstərir. Sanksiyalar səbəbindən Rusiyanın qlobal maliyyə sistemindən təcrid olunması, Moskvanı daha kəskin addımlar atmağa və ya Qərblə yeni dil tapmaq üçün alternativ çıxış yolları axtarmağa sövq edir.
Donald Tramp Faktoru və Diplomatik Gözləntilər
Rusiyanın bu “ən böyük sövdələşmə” təklifinin məhz ABŞ-da yaxınlaşan siyasi dəyişikliklər və seçki dövründə aktuallaşması təsadüfi deyil. Keçmiş prezident Donald Trampın hakimiyyətdə olduğu müddətdə tətbiq etdiyi “işgüzar diplomatiya” və “sövdələşmə mərkəzli” xarici siyasəti Moskvada müəyyən ümidlər yaradır. Trampın Rusiya ilə münasibətləri yenidən qurmaq barədə verdiyi əvvəlki vədlər və Ukrayna münaqişəsini sürətlə həll edə biləcəyi ilə bağlı iddiaları, Kreml üçün sanksiya yükündən xilas olmaq üçün potensial fürsət kimi qiymətləndirilir. Analitiklər hesab edirlər ki, Rusiya tərəfi bu cür təkliflərlə gələcək Vaşinqton administrasiyasına indidən iqtisadi bir “yol xəritəsi” təqdim etməyə çalışır.
Gələcək Perspektivlər: Vaşinqtonun Cavabı Nə Olacaq?
Dmitri Peskovun mesajları həm də bir diplomatik çağırış xarakteri daşıyır: sanksiyalar aradan qalxmasa, iki ölkə arasında normal əməkdaşlıq mümkün deyil. Bununla belə, Ağ Evin hazırkı mövqeyi Ukraynadakı hərbi vəziyyət və təhlükəsizlik məsələləri həll olunmadan hər hansı güzəştə getməyin çətin olacağını göstərir. Beynəlxalq birlik indi bu “sövdələşmə” təklifinin nə dərəcədə real olduğunu və onun hansı siyasi şərtləri ehtiva etdiyini yaxından izləyir. Yaxın gələcəkdə regiondakı hərbi-siyasi dinamika və beynəlxalq münasibətlərin inkişafı Rusiyanın bu təklifinin reallığa çevrilib-çevrilməyəcəyini göstərəcək. Hazırda Kreml öz şərtlərini masaya qoyub, növbəti addım isə Vaşinqtondan gözlənilir.
Related Photos
