Cənubi Qafqazda Yeni Eranın Başlanğıcı
Gürcüstanın xarici siyasət idarəsinin rəhbəri İlia Darçiaşvili tərəfindən səsləndirilən son bəyanatlar regionun gələcək simasını müəyyən edən strateji yol xəritəsinin mühüm göstəricisidir. Azərbaycan və Ermənistan arasında nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin bərpası yalnız iki qonşu dövlətin deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın qlobal logistika xəritəsindəki mövqeyini köklü şəkildə dəyişəcək. Bu proses regionun geosiyasi çəkisini artırmaqla yanaşı, həm də uzunmüddətli sabitlik üçün möhkəm iqtisadi zəmin yaradır.
Tbilisi rəsmi şəkildə bəyan edir ki, bölgədəki hər bir müsbət dinamika bütün tərəflər üçün dividendlər gətirəcək. Bu, Gürcüstanın regionda sülhün və iqtisadi inteqrasiyanın əsas təşviqatçılarından biri olduğunu bir daha təsdiqləyir. Yeni nəqliyyat dəhlizləri regionun investisiya cəlbediciliyini artıracaq və xarici investorlar üçün Cənubi Qafqazı vahid, proqnozlaşdırılan və təhlükəsiz bir bazar kimi təqdim edəcək.
İlia Darçiaşvilinin Regional Strategiyası və Yeni Marşrutlar
Gürcüstanın Xarici İşlər naziri İlia Darçiaşvili vurğulayıb ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında kommunikasiyaların açılması nəticəsində yaranacaq yeni imkanlar Cənubi Qafqazı daha cəlbedici tranzit mərkəzinə çevirəcəkdir. Nazirin sözlərinə görə, bu yolların istifadəyə verilməsi ticarət dövriyyəsini sürətləndirəcək və regional əməkdaşlığın yeni formalarını stimullaşdıracaq. Tbilisi bu prosesdə sadəcə müşahidəçi deyil, həm də bölgədə qarşılıqlı etimadın yaradılmasında fəal vasitəçi və tərəfdaş kimi çıxış etməkdə qərarlıdır.
Bu yanaşma Gürcüstanın “Sülh qonşuluğu təşəbbüsü” ilə də üst-üstə düşür. Nazir qeyd edir ki, infrastruktur layihələrinin genişləndirilməsi ölkələrin bir-birindən iqtisadi asılılığını artıracaq ki, bu da öz növbəsində hərbi münaqişə risklərini minimuma endirən ən effektiv vasitədir. Yeni yolların açılması bölgədəki bütün iqtisadi subyektlər üçün əlavə dəyər yaradacaqdır.
Kommunikasiyaların Bərpası: Sülhün İqtisadi Memarlığı
Azərbaycan və Ermənistan arasında kommunikasiyaların açılması məsələsi 2020-ci ilin noyabrında imzalanmış üçtərəfli bəyanatın mühüm bəndlərindən biri olmaqla, post-münaqişə dövrünün ən strateji məsələsidir. Zəngəzur dəhlizi kimi layihələrin reallaşması Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində regionun rolunu daha da gücləndirəcək. Bu kontekstdə Gürcüstanın dəstəyi bölgədəki bütün oyunçular üçün inteqrasiya prosesinin geri dönməz olduğunu göstərir.
Kommunikasiya xətlərinin bərpası region ölkələri arasında yeni ticari əlaqələrin qurulmasına, logistik xərclərin azaldılmasına və daşımaların sürətlənməsinə xidmət edəcək. Bu, təkcə yerli iqtisadiyyatların inkişafı deyil, həm də Avropa ilə Asiya arasında ən qısa və etibarlı yolun – “Orta Dəhliz”in tam gücü ilə fəaliyyət göstərməsi deməkdir.
Gürcüstanın Strateji Mövqeyi və Mövcud İnfrastrukturla İnteqrasiya
Gürcüstan onilliklər ərzində Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum və Bakı-Tbilisi-Qars kimi nəhəng layihələrlə regional enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinə böyük töhfələr verib. Yeni açılacaq nəqliyyat yolları mövcud infrastrukturla rəqabət aparmaq deyil, onu tamamlamaq və regionun ümumi yükötürmə qabiliyyətini genişləndirmək məqsədi daşıyır. Bu sinerji Cənubi Qafqazın vahid bir logistik platforma kimi çıxış etməsinə imkan verəcək.
Tbilisinin bu prosesdəki rolu regionun bütövlüyünü qorumaq və hər bir layihədən maksimum səmərə əldə etməkdir. Coğrafi üstünlüklərdən düzgün istifadə edilməsi Gürcüstanı qlobal ticarət zəncirində əvəzedilməz bir həlqəyə çevirir. Yeni yolların açılması isə bu zənciri daha da möhkəmləndirir və regionun daxili parçalanmasını aradan qaldırır.
Nəticə: Sabitlik və Birgə İnkişaf Perspektivləri
Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, Gürcüstanın Azərbaycan və Ermənistan arasındakı yeni nəqliyyat layihələrinə verdiyi dəstək regionun firavan gələcəyinə olan inamın ifadəsidir. İqtisadi inteqrasiya vasitəsilə əldə edilən sülh ən davamlı və etibarlı olanıdır. Bu bəyanat həm də beynəlxalq ictimaiyyətə bir mesajdır: Cənubi Qafqaz artıq münaqişə zonası deyil, böyük layihələrin, səmərəli əməkdaşlığın və qlobal ticarətin mərkəzi olmağa iddialı bir regiondur.
Yeni marşrutların açılması ilə xalqlar arasında təmaslar artacaq, qarşılıqlı etimad mühiti formalaşacaq və bu, uzun illər davam edən gərginliklərin iqtisadi maraqlar fonunda arxa plana keçməsinə şərait yaradacaq. Gürcüstan rəhbərliyinin bu uzaqgörən mövqeyi Cənubi Qafqazın yeni və daha işıqlı gələcəyinin qurulmasında həlledici rol oynayacaqdır.