Türkiyədə Ramazan Hazırlıqları və Oruc Müddətləri
Ramazan ayının yaxınlaşması ilə birlikdə müsəlman dünyasında böyük bir canlanma müşahidə olunur. Bu müqəddəs ay həm mənəvi saflaşma, həm də sosial həmrəylik dövrü kimi qəbul edilir. Türkiyədə 2026-cı il üçün nəzərdə tutulan Ramazan təqvimi artıq bəllidir. “Sabah” qəzetinin 19 fevral 2026-cı il tarixinə aid olan məlumatlarına görə, ölkənin bütün 81 vilayətində oruc tutulacaq dəqiq saatlar mütəxəssislər tərəfindən hesablanaraq ictimaiyyətə təqdim edilib. Bu hesablamalar hər bir şəhərin coğrafi koordinatlarına əsaslanır ki, bu da ibadətlərin tam vaxtında yerinə yetirilməsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Türkiyə coğrafi baxımdan geniş bir ərazini əhatə etdiyi üçün ölkənin şərqi ilə qərbi, həmçinin şimalı ilə cənubu arasında iftar və imsak vaxtlarında ciddi fərqlər yaranır. Son araşdırmalar nəticəsində Türkiyədə bu il ən uzun orucun tutulacağı şəhər də müəyyən edilib. Ümumiyyətlə, şimal bölgələrində günəşin üfüqdə qalma müddəti daha uzun olduğu üçün Sinop kimi şəhərlər ən uzun oruc müddətinə sahib olur. Cənubda yerləşən Hatay və ya digər sərhəd şəhərlərində isə bu müddət nisbətən daha qısadır. Bu fərqliliklər hər il olduğu kimi, bu il də dini təqvimlərdə öz əksini tapıb.
Dünya Miqyasında Oruc Saatları və Beynəlxalq Araşdırmalar
Oruc müddətləri təkcə Türkiyə daxilində deyil, dünya miqyasında da böyük müxtəliflik göstərir. Anadolu Agentliyinin yaydığı məlumatlara görə, cari Ramazan ayında dünya üzrə oruc müddətləri orta hesabla 12 ilə 15 saat arasında dəyişəcək. Ekvatora yaxın ölkələrdə gün və gecə müddəti il boyu bir-birinə yaxın olduğu üçün oruc saatları daha sabitdir. Lakin şimal yarımkürəsində, xüsusilə Skandinaviya ölkələrində oruc müddətləri bəzən 20 saata qədər uzana bilər ki, bu da müsəlman icmaları üçün həm fiziki, həm də mənəvi bir imtahan hesab olunur.
Dünya İslam Birliyi tərəfindən açıqlanan qlobal təqvimlər, müsəlmanların azlıqda olduğu ölkələrdə də ibadətlərin nizama salınmasına kömək edir. BBC-nin araşdırmalarına görə, din xadimləri və astronomların birgə fəaliyyəti nəticəsində ən uzun və ən qısa oruc tutulan ölkələrin siyahısı hazırlanıb. Bu məlumatlar, qlobal miqyasda hərəkət edən və müxtəlif ölkələrdə yaşayan müsəlmanlar üçün əvəzolunmaz bir bələdçi rolunu oynayır. Astronomik hesablamalar həmçinin ayın hilalının görünməsi ilə bağlı yarana biləcək hər hansı bir qeyri-müəyyənliyi də aradan qaldırır.
2030-cu İldə Nadir Təqvim Hadisəsi: Cüt Ramazan
Gələcəkdə bizi maraqlı və nadir hallarda rast gəlinən bir astronomik hadisə gözləyir. NTV Haber-in məlumatına əsasən, təxminən dörd il sonra, yəni 2030-cu ildə müsəlman dünyası “cüt Ramazan” hadisəsinə şahidlik edəcək. Bu fenomen Hicri təqvimi ilə Miladi təqvimi arasındakı gün fərqindən qaynaqlanır. Ay təqvimi günəş təqviminə nisbətən hər il təxminən 10-11 gün geri qaldığı üçün 33 ildə bir dəfə Ramazan ayı eyni miladi il içərisində iki dəfə yaşanır.
Bu nadir təbiət və təqvim hadisəsi 2030-cu ilin yanvar ayında bir Ramazan ayının, dekabr ayının sonlarında isə növbəti ilin Ramazan ayının başlanması ilə reallaşacaqdır. Bu hadisə həm astronomiya həvəskarları, həm də din alimləri tərəfindən böyük maraqla izlənilir. Belə dövrlər İslam təqviminin dinamik təbiətini və onun zamanla olan münasibətini göstərən ən gözəl nümunələrdən biridir.
Coğrafi Mövqeyin İbadət Vaxtlarına Təsiri
Oruc müddətlərinin dəqiqliyi və coğrafi asılılığı İslam dininin elmlə, xüsusilə astronomiya ilə sıx bağlılığını nümayiş etdirir. Türkiyənin 81 vilayəti üçün hazırlanan imsakiyələr hər bir vətəndaşın yaşadığı yerin hündürlüyünü və koordinatlarını nəzərə alır. Bu, orucun nə vaxt başlanıb, nə vaxt bitəcəyi ilə bağlı yarana biləcək tərəddüdləri tamamilə aradan qaldırır.
Nəticə etibarilə, Ramazan ayı həm fərdi səviyyədə bir iradə sınağı, həm də qlobal səviyyədə bir mədəniyyət və inanc körpüsüdür. Türkiyədən başlayaraq dünyanın hər bir nöqtəsinə qədər uzanan bu müddətlər fərqli olsa da, məqsəd birdir: mənəvi dərki artırmaq və paylaşmağı öyrənmək. Açıqlanan təqvimlər və gələcəyə dair proqnozlar müsəlmanların öz həyatlarını bu mübarək aya uyğun tənzimləmələrinə və həm dünyəvi, həm də dini vəzifələrini harmoniyada yerinə yetirmələrinə imkan verir.
Related Photos
