Azərbaycan Media Məkanında Dil Saflığının Qorunması və Yeni Elmi Baxış

Azərbaycan Respublikasında dövlət dilinin tətbiqi və inkişafı hər zaman prioritet məsələlərdən biri olmuşdur. Bu istiqamətdə atılan ən mühüm addımlardan biri kimi Bakı şəhərində təşkil olunan “Medianın dili elmi müzakirə müstəvisində” adlı beynəlxalq statuslu elmi-praktiki konfrans böyük marağa səbəb olub. Tədbir təkcə dilçilik elmi üçün deyil, həm də müasir jurnalistikanın gələcək inkişaf xəttini müəyyən etmək baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edir. Konfransın əsas qayəsi ana dilimizin kütləvi informasiya vasitələrindəki mövcud vəziyyətini dərindən təhlil etmək və qarşıya çıxan problemlərin elmi əsaslarla həlli yollarını tapmaqdır.
Bakı Dövlət Universiteti və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının rəhbərliyi ilə keçirilən bu genişmiqyaslı görüşdə çıxış edən natiqlər bildiriblər ki, media dili xalqın danışıq mədəniyyətinə birbaşa təsir edən ən güclü vasitədir. Məhz bu səbəbdən jurnalistlərin hər bir cümləsi, seçdiyi hər bir termin dilin saflığının qorunması baxımından sınaq xarakteri daşıyır. Tədbirdə iştirak edən akademik dairələr və media ekspertləri dil normalarının pozulması hallarının aradan qaldırılması üçün mütəmadi monitorinqlərin keçirilməsinin və nəticələrin ictimaiyyətə təqdim edilməsinin vacibliyini xüsusi vurğulayıblar.
Rəqəmsal Transformasiya və Dil Normalarının Mühafizəsi
Müasir dövrün ən böyük çağırışlarından biri olan rəqəmsallaşma prosesi media dilinə də öz təsirini göstərməkdədir. Konfransın panel müzakirələrində qeyd olunub ki, internet medianın sürətli inkişafı bəzi hallarda dilin qrammatik və leksik qaydalarının arxa plana keçməsinə səbəb olur. Sosial şəbəkələrin gündəlik həyatımıza daxil olması ilə yaranan yeni ünsiyyət formaları, qısaltmalar və xarici dillərdən daxil olan terminlərin yersiz istifadəsi ana dilimizin zənginliyinə xələl gətirə bilər. Alimlər xəbərdarlıq ediblər ki, sürətli xəbər çatdırmaq yarışı dilin keyfiyyətini aşağı salmamalıdır.
Eyni zamanda, dezinformasiya və feyk xəbərlərlə mübarizə mövzusu da diqqət mərkəzində olub. Bildirilib ki, peşəkar media dili həm də etibarlılıq rəmzidir. Düzgün seçilmiş ifadələr və dəqiq üslub oxucuda xəbərə qarşı inam yaradır. Bu kontekstdə, jurnalistlərin dil biliklərinin artırılması məqsədilə xüsusi treninqlərin və ustad dərslərinin keçirilməsi, habelə redaksiyalarda dil mütəxəssislərinin (korrektor və ədəbi işçilərin) rolunun gücləndirilməsi təklif edilib.
Gənc Jurnalistlərin Peşəkarlığı və Etik Prinsiplər
Konfransda gələcək nəsil jurnalistlərin hazırlığı məsələsinə də geniş yer ayrılıb. Ali təhsil müəssisələrində tədris olunan jurnalistika proqramlarının müasir tələblərə uyğunlaşdırılması və nəzəri biliklərin təcrübə ilə vəhdəti əsas müzakirə mövzularından biri olub. Gənc tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, müasir jurnalist təkcə texnoloji yenilikləri mənimsəməməli, həm də Azərbaycan dilinin bütün incəliklərinə vaqif olmalıdır. Dilə hörmət həm də oxucuya və dövlətçiliyə hörmətin ifadəsidir.
Peşə etikası və məsuliyyətli jurnalistika prinsipləri də elmi müzakirələrin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi çıxış edib. Natiqlər qeyd ediblər ki, dil təkcə informasiya ötürücüsü deyil, həm də milli təfəkkürün ifadə formasıdır. Medianın dilindəki hər hansı bir qüsur zamanla cəmiyyətin ümumi intellektual səviyyəsinə mənfi təsir göstərə bilər. Bu baxımdan, konfrans iştirakçıları media rəhbərlərini dil məsələlərində daha həssas olmağa və milli maraqları hər şeydən üstün tutmağa çağırıblar.
Gələcəyə Baxış: Media və Elmin Dialoqu
Tədbirin yekununda qəbul edilən təkliflər paketində elm və media sahələri arasında davamlı əməkdaşlığın qurulması nəzərdə tutulur. Belə ki, gələcəkdə media dilinin təkmilləşdirilməsi üçün birgə lüğətlərin hazırlanması, terminoloji bazanın yenilənməsi və ortaq platformaların yaradılması planlaşdırılır. Bu tipli konfransların yalnız paytaxt Bakıda deyil, regionlarda fəaliyyət göstərən media təmsilçiləri üçün də keçirilməsi qərara alınıb.
Son nəticə olaraq, “Medianın dili elmi müzakirə müstəvisində” konfransı Azərbaycanın media tarixində mühüm bir mərhələnin əsasını qoyub. Bu platforma sübut etdi ki, dilin qorunması ümummilli bir vəzifədir və bu yolda alimlərin, jurnalistlərin, eləcə də geniş ictimaiyyətin birgə səyi mütləqdir. Atılan bu addımların yaxın gələcəkdə ölkə mediasında daha savadlı, daha aydın və daha zəngin bir dil mühitinin formalaşmasına xidmət edəcəyi şübhəsizdir.
Related Photos




