Cenevrədə Diplomatik Marafon: Sülhə Doğru Yeni Ümidlər
İsveçrənin Cenevrə şəhəri yenidən dünya siyasətinin mərkəzinə çevrilərək, Rusiya, Ukrayna və Amerika Birləşmiş Ştatları arasında gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş kritik əhəmiyyətli üçtərəfli danışıqlara ev sahibliyi edir. Bu görüşlər, Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasının sınağa çəkildiyi bir dövrdə, regionda davamlı sülhün və sabitliyin bərpası üçün atılan ən ciddi diplomatik addımlardan biri kimi xarakterizə olunur. Danışıqların Cenevrə kimi neytral və zəngin diplomatik ənənələrə malik bir məkanda keçirilməsi, tərəflər arasında etimadın yaradılması üçün əlverişli zəmin formalaşdırır.
Münaqişənin Həlli İstiqamətində Üçtərəfli Formatın Önəmi
Bu yüksək səviyyəli görüş, uzun müddətdir davam edən və getdikcə dərinləşən Rusiya-Ukrayna böhranının diplomatik yollarla həlli üçün göstərilən kollektiv səylərin mühüm bir həlqəsidir. Son aylar ərzində sərhəd bölgələrində hərbi fəallığın artması və qarşılıqlı ittihamların kəskinləşməsi, beynəlxalq birliyi daha fəal hərəkətə keçməyə vadar edib. Danışıqlar prosesinə ABŞ-ın birbaşa tərəf və vasitəçi kimi cəlb olunması, Vaşinqtonun bu münaqişəni sadəcə regional deyil, qlobal strateji təhlükəsizlik məsələsi kimi gördüyünü təsdiqləyir.
Müzakirələrin Gündəliyi: Ərazi Bütövlüyü və Təhlükəsizlik Zəmanətləri
Cenevrə görüşlərinin əsas gündəliyini Ukraynanın şərqindəki vəziyyətin sabitləşdirilməsi, Krımın hüquqi statusu və sərhəd xəttində təhlükəsizliyin təmin edilməsi kimi mürəkkəb məsələlər təşkil edir. Ukrayna tərəfi öz ərazi bütövlüyünün qeyd-şərtsiz bərpasını və beynəlxalq hüquq normalarına hörmət edilməsini tələb edir. Rusiya isə öz növbəsində NATO-nun şərqə doğru genişlənməməsi və regionda öz təhlükəsizlik maraqlarının nəzərə alınması barədə təminatlar almağa çalışır. Bu ziddiyyətli yanaşmaların ortaq məxrəcə gətirilməsi danışıqların əsas çətinliyini təşkil edir.
Keçmiş Təcrübə və Sahədəki Reallıqlar Arasındakı Təzad
Qeyd etmək lazımdır ki, bu, böhranın nizamlanmasına dair keçirilən üçüncü raund müzakirələrdir. “Milliyət” qəzetinin məlumatına görə, ikinci tur danışıqlarda tərəflər bəzi fundamental prinsiplər üzrə ilkin razılığa gələ bilmişdilər. Lakin bu diplomatik irəliləyişlərə baxmayaraq, BBC-nin vurğuladığı kimi, cəbhə xəttində hərbi toqquşmaların və qarşılıqlı hücumların davam etməsi sülh prosesini kövrək edir. Sahədəki real vəziyyətlə diplomatik masadakı bəyanatlar arasındakı bu təzad, tərəflər arasında ciddi bir etimad böhranının olduğunu göstərir.
Beynəlxalq Gözləntilər və Ehtiyatlı Optimizm
Dünya ictimaiyyəti Cenevrədən gələcək xəbərləri böyük maraqla izləyir. Beynəlxalq ekspertlər hesab edirlər ki, bu görüşlərdən dərhal və köklü bir həll gözləmək real olmasa da, dialoqun davam etdirilməsi faktının özü müsbət siqnaldır. Sülhə nail olmaq üçün hər üç tərəfin güzəştlərə hazır olması və konkret “yol xəritəsi” üzərində razılaşması tələb olunur. Cenevrə sammiti, hərbi ritorikanın yerini diplomatik müzakirələrə verməsi baxımından mühüm bir fürsət kimi dəyərləndirilir və bu fürsətin necə dəyərləndiriləcəyi regionun yaxın gələcəkdəki taleyini müəyyən edəcək.
