İran İslam Respublikasının Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xamenei, ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampa qarşı kəskin ritorika ilə çıxış edərək, Vaşinqtonun hərbi hədələrinə cavab verib. O, bəyan edib ki, əgər ABŞ hərbi gəmiləri İran üçün real təhlükə yaradarsa, bu gəmilər dənizin dibinə göndəriləcək. Bu bəyanat, iki ölkə arasındakı qarşıdurmanın ən gərgin mərhələlərindən birində, Tehranın hərbi gücünü və müdafiə qabiliyyətini nümayiş etdirmək niyyətini əks etdirir.
İranın Müdafiə Qətiyyəti və Hərbi Xəbərdarlıqlar
Ali Rəhbər çıxışında Donald Trampın İranı məhv etmək barədə verdiyi vədləri qəti şəkildə rədd edib. Xamenei vurğulayıb ki, Amerika rəhbərliyinin İranın dövlətçiliyini və xalqını məhv etməyə nə gücü, nə də cəsarəti çatar. O, xüsusilə vurğulayıb ki, Fars körfəzi və ətrafındakı sularda hərəkət edən ABŞ hərbi birləşmələri hər hansı təcavüzə cəhd edərsə, İran silahlı qüvvələri tərəfindən dərhal və amansızcasına neytrallaşdırılacaq. Bu mesaj, ABŞ-ın regiondakı hərbi mövcudluğuna qarşı birbaşa çağırış kimi qiymətləndirilir.
“Maksimum Təzyiq” Siyasətinin İflası və Nüvə Razılaşması
Bu gərginliklərin kökündə ABŞ-ın 2018-ci ildə İranla dünya gücləri arasında imzalanmış nüvə razılaşmasından (JCPOA) birtərəfli qaydada çıxması dayanır. Tramp administrasiyası bu addımı ataraq “maksimum təzyiq” kampaniyasına start vermiş, İrana qarşı ən ağır iqtisadi sanksiyaları bərpa etmişdi. Lakin Tehran bu təzyiqlərə qarşı öz nüvə proqramını daha da genişləndirməklə və uranın zənginləşdirilməsi prosesini sürətləndirməklə cavab verdi. Xameneinin bəyanatları, iqtisadi sıxıntıların İranı strateji hədəflərindən döndərə bilməyəcəyini göstərmək üçün hesablanmışdı.
Regionun Enerji Təhlükəsizliyi və Strateji Əhəmiyyəti
Fars körfəzi və Hörmüz boğazı qlobal neft və qaz tədarükü üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən su yollarıdır. Dünyada neft ticarətinin təxminən beşdə birinin bu boğaz vasitəsilə həyata keçirilməsi, hər hansı hərbi toqquşmanın dünya iqtisadiyyatına sarsıdıcı zərbə vurma ehtimalını artırır. İran rəhbərliyi bu strateji üstünlükdən istifadə edərək tez-tez ABŞ-ın regiondakı manevrlərinə xəbərdarlıq edir. Keçmişdə SEPAH tərəfindən ABŞ dronlarının vurulması və gəmilərə qarşı keçirilən əməliyyatlar bu xəbərdarlıqların sadəcə sözdən ibarət olmadığını sübut edir.
Diplomatik Böhran və Müqavimət Mesajı
Xameneinin mesajları həm də daxili auditoriyada milli vəhdəti gücləndirməyə xidmət edir. Xarici düşmənə qarşı qətiyyətli duruş, İranın həm regional müttəfiqləri, həm də daxili müxalifəti üçün bir güc nümayişidir. Bu çıxışlar, Vaşinqton və Tehran arasındakı diplomatik uçurumun nə qədər dərin olduğunu və regionun hər an yeni bir hərbi böhranla üzləşə biləcəyini xatırladır. Nəticə etibarilə, İran öz suverenliyini qorumaq üçün ən radikal addımları atmağa hazır olduğunu bütün dünyaya bəyan etmiş olur.
Related Photos
