İtaliyanın şimalında, Alp dağlarının ətəklərində yerləşən sakit İvrea şəhəri hər il fevral ayında dünyanın ən qeyri-adi və enerjili festivallarından birinə — ənənəvi “Portağal Döyüşü”nə (Battaglia delle Arance) ev sahibliyi edir. Bu hadisə sadəcə bir küçə festivalı deyil, həm də şəhərin qədim tarixinə, kollektiv yaddaşına və sarsılmaz azadlıq ruhuna verilən ehtiramdır. Hər il minlərlə yerli sakini və xarici turisti bir araya gətirən bu möhtəşəm karnaval, şəhərin dar küçələrini sitrus meyvələrinin kəskin ətri, qışqırıqlar və rəngarəng görüntülərlə doldurur.
Mübarizənin Strukturu və İştirakçı Tərəflər
Döyüşün əsas mahiyyəti iki fərqli tərəf arasındakı dramatik qarşıdurmaya söykənir. Bir tərəfdə, dəbdəbəli geyimlərdə olan və atlı arabalarda hərəkət edən “tiranın ordusu”, digər tərəfdə isə piyada şəkildə onlara qarşı amansız mübarizə aparan doqquz fərqli komandadan ibarət “şəhər əhalisi” yer alır. Bu piyada komandaları (Aranceri a piedi) öz unikal formaları və bayraqları ilə seçilirlər. İştirakçılar bir-birlərini portağal yağışına tutaraq, orta əsrlərdən qalan bir əfsanəni simvolik olaraq canlandırırlar.
Bu unikal mübarizə zamanı hər il 600 tondan çox portağaldan istifadə olunur. Qeyd etmək vacibdir ki, bu meyvələr qida üçün tamamilə yararsız hesab edilən, satışdan kənarlaşdırılmış və tullantı kimi nəzərdə tutulmuş məhsullardır. Beləliklə, festival həm də kənd təsərrüfatı tullantılarının bir növ “art-performans” və ya tarixi ritual üçün istifadəsinə çevrilir. Döyüş meydanında yaranan narıncı mənzərə, İvreanın hər küncünə yayılan unikal bir enerji mənbəyidir.
Bir Azadlıq Dastanının Kökləri: Violettanın Hekayəsi
Zülmə Qarşı Üsyan və Tarixi Simvollar
Karnavalın kökləri 12-ci əsrə qədər gedib çıxan və nəsildən-nəslə ötürülən bir xalq əfsanəsi ilə sıx bağlıdır. Rəvayətə görə, şəhərin zalım lordu “ius primae noctis” (ilk gecə hüququ) qaydasını tətbiq etməyə çalışır və yerli bir dəyirmançının qızı olan cəsur Violettanı qaçırır. Lakin Violetta boyun əymir, tiranın başını kəsərək şəhəri zülmdən azad edir. Bu hadisə xalqın kütləvi üsyanına və lordun qalasının yerlə-yeksan edilməsinə səbəb olur.
Bugünkü döyüşdə atılan hər bir portağal simvolik olaraq tiranın kəsilmiş başını, tökülən qanı və ya xalqın ədalət naminə atdığı daşları təmsil edir. Festival zamanı iştirakçılar arasında qırmızı papaq (Berretto Frigio) taxanlar xüsusi hörmətlə qarşılanır. Bu papaq azadlıq tərəfdarı olmağın rəmzidir və onu taxan şəxslərə portağal atmaq qəti qadağandır; onlar döyüşün fəal iştirakçısı deyil, azadlıq ideyasının daşıyıcıları hesab olunurlar.
Təşkilatçılıq, Təhlükəsizlik və Şəhərin Qorunması
Belə genişmiqyaslı bir hadisənin keçirilməsi ciddi təhlükəsizlik tədbirləri tələb edir. Şəhərin tarixi binaları, orta əsr memarlıq abidələri və mağazaların vitrinləri böyük metal torlarla və qalın örtüklərlə qorunur. Bu, uçan meyvələrin şəhərin fiziki irsinə zərər verməsinin qarşısını alır. Baxmayaraq ki, döyüş rəsmi olaraq “əyləncə” xarakteri daşıyır, o, kifayət qədər sert keçir. Hər il bəzi iştirakçılar göyərmələr və yüngül xəsarətlər alsalar da, bu, iştirakçıların coşqusuna heç bir xələl gətirmir. Əksinə, İvrea sakinləri üçün döyüşdə alınan hər bir kiçik “yara” bir qürur nişanəsi sayılır.
İqtisadi Təsir və Turizm Potensialı
Karnavalın sonunda şəhər meydanları və küçələri əzilmiş portağallardan ibarət qalın, sürüşkən və ətirli bir təbəqə ilə örtülür. Festivalın rəsmi başa çatması elan olunan kimi, xüsusi təmizlik briqadaları və texnika işə düşür. Şəhər qısa müddət ərzində əvvəlki təmiz halına qaytarılır. İvrea Portağal Döyüşü həm yerli iqtisadiyyata, həm də İtaliyanın qlobal turizm brendinə böyük töhfə verir. Bu tədbir, tarixin müasir dövrlə necə vəhdət təşkil etdiyinin, xalqın öz keçmişinə və azadlıq ideallarına necə bağlı qaldığının ən bariz və canlı nümunəsidir.
Related Photos
