İtaliyanın şimalında, Alp dağlarının ətəklərində yerləşən və özünün orta əsr memarlığı ilə seçilən İvrea şəhəri hər il dünyanın ən qeyri-adi, coşğulu və rəngarəng festivallarından birinə — ənənəvi “Portağal Döyüşü”nə (Battaglia delle Arance) ev sahibliyi edir. Bu möhtəşəm karnaval sadəcə bir əyləncə deyil, həm də İvrea sakinlərinin öz azadlıqlarını və müstəqilliklərini qeyd etdikləri tarixi bir rituallardır. Şəhər küçələri bir neçə gün ərzində sitrus meyvələrinin kəskin ətri, iştirakçıların qışqırıqları və minlərlə insanın enerjisi ilə dolur, bu da İvreanı Avropanın ən mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevirir.
Əfsanədən Doğan Müqavimət: Violettanın Hekayəsi
Karnavalın kökləri 12-ci əsrə qədər uzanan və xalqın yaddaşına həkk olunmuş bir azadlıq əfsanəsi ilə sıx bağlıdır. Rəvayətə görə, şəhəri dəmir yumruqla idarə edən zalım lord Ranieri di Biandrate yerli bir dəyirmançının qızı olan Violettanı qaçıraraq ona zülm etmək istəyir. Lakin cəsur Violetta tiranın qarşısında boyun əymir və öz namusunu qorumaq üçün lordun başını kəsərək şəhəri onun zülmündən xilas edir. Bu hadisə xalqın böyük üsyanına və lordun qalasının yerlə-yeksan edilməsinə səbəb olur.
Müasir dövrdə keçirilən portağal döyüşü məhz həmin tarixi üsyanın rəmzi canlandırılmasıdır. Atılan hər bir portağal simvolik olaraq tiranın kəsilmiş başını və ya xalqın qəzəbi nəticəsində atılan daşları təmsil edir. İştirakçılar arasında qırmızı papaq (Berretto Frigio) taxanlar, üsyana qoşulan azadlıq tərəfdarları sayılır. Bu papağı taxan şəxslərə portağal atmaq qəti qadağandır, çünki onlar artıq azadlıq tərəfində olduqlarını bəyan etmiş sayılırlar.
Döyüşün Gedişatı və İştirakçıların Mübarizəsi
Döyüşün əsas mahiyyəti iki fərqli qrup arasındakı gərgin qarşıdurmaya dayanır. Bir tərəfdə atlı arabalarda olan və lordun silahlı ordusunu simvolizə edən qoruyucu zirehli şəxslər, digər tərəfdə isə onlara qarşı küçələrdə piyada şəkildə mübarizə aparan doqquz fərqli komanda iştirak edir. Hər bir komandanın özünəməxsus rəngləri, formaları və meydanlarda öz mövqeləri var. Arabalarda olan iştirakçılar dəmir dəbilqələr və qalın geyimlərlə qorunsalar da, piyada döyüşçülər heç bir xüsusi qoruyucu vasitə olmadan bu amansız “yağışa” qarşı sinə gərirlər.
Hər il bu festival zamanı təxminən 600 tona yaxın portağaldan istifadə olunur. Qeyd etmək vacibdir ki, bu meyvələr qida üçün yararsız hesab edilən, satışdan kənarlaşdırılan və əks halda tullantıya çevriləcək məhsullardır. Beləliklə, festival həm də kənd təsərrüfatı artıqlarının bir növ təkrar istifadəsi funksiyasını daşıyır. Döyüş kifayət qədər sert keçir; portağalların sürəti və zərbə gücü nəticəsində hər il bir çox iştirakçı göyərmələr və yüngül xəsarətlər alsa da, bu, onların coşğusunu zərrə qədər də azaltmır.
Təhlükəsizlik və Şəhərin Transformasiyası
Festival müddətində İvrea şəhəri tanınmaz dərəcədə dəyişir. Şəhərin tarixi binaları, orta əsrlərdən qalan memarlıq abidələri və mağazaların vitrinləri nəhəng torlarla örtülür. Bu torlar uçan meyvələrin binalara zərər verməsinin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulub. Turistlər üçün isə xüsusi “təhlükəsiz zonalar” ayrılır ki, onlar döyüşü yaxından izləyə bilsinlər, lakin özləri hədəfə çevrilməsinlər.
Döyüşün sonunda şəhərin meydanları və küçələri əzilmiş portağallardan ibarət qalın, şirəli bir təbəqə ilə örtülür. Bu mənzərə ilk baxışda xaotik görünsə də, festivalın ayrılmaz bir parçasıdır. Festival bitən kimi xüsusi təmizlik briqadaları işə başlayır və cəmi bir neçə saat ərzində şəhəri təmizləyərək əvvəlki nizamına qaytarırlar. Bu sürətli təmizlik prosesi də yerli əhali və turistlər tərəfindən böyük maraqla qarşılanır.
Mədəni İrs və Turizm Əhəmiyyəti
İvrea Portağal Döyüşü sadəcə yerli bir bayram deyil, həm də İtaliyanın turizm potensialına böyük töhfə verən qlobal bir hadisədir. Hər il dünyanın müxtəlif guşələrindən on minlərlə turist bu nadir təcrübəni yaşamaq, azadlıq ruhunu hiss etmək və tarixin bir parçası olmaq üçün bu kiçik şəhərə axın edir. İvrea sakinləri üçün bu döyüş bir qürur mənbəyidir; onlar bu ənənə vasitəsilə öz əcdadlarının müqavimətini yaşadır və gələcək nəsillərə azadlığın nə qədər dəyərli olduğunu xatırladırlar. Bu hadisə, tarixin, əfsanənin və müasir əyləncənin necə bir araya gələrək unudulmaz bir harmonya yaratdığının ən bariz nümunəsidir.
Related Photos
