Meta-nın Təhlükəsizlik Vədləri və Daxili Sınaqların Acı Nəticələri
Dünyanın ən böyük texnologiya korporasiyalarından biri olan Meta, uşaqların onlayn təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hazırladığı yeni bir layihənin daxili sınaqlar zamanı tamamilə uğursuzluğa düçar olması ilə bağlı ciddi tənqidlərlə üz-üzə qalıb. Axios tərəfindən yayımlanan hesabatda qeyd olunur ki, şirkətin hələ ictimaiyyətə təqdim etmədiyi bu məhsul, uşaqları internet mühitində gözləyən ən böyük təhlükələrdən biri olan istismarın qarşısını almaqda aciz qalıb. Bu uğursuzluq Meta-nın həm texnoloji imkanlarını, həm də uşaqların rifahı ilə bağlı verdiyi səmimiyyət vədlərini ciddi şübhə altına qoyur.
Daxili sınaqların nəticələri göstərir ki, sözügedən məhsul potensial riskləri vaxtında müəyyən edə bilməyib və uşaqların müdafiəsi üçün nəzərdə tutulan alqoritmlər praktikada effektiv işləməyib. Baxmayaraq ki, məhsulun texniki parametrləri barədə geniş məlumat verilməyib, onun uşaqları qorumaq funksiyasını yerinə yetirə bilməməsi şirkət daxilində də ciddi narahatlıq yaradıb. Bu məlumatların ifşası Meta-nın sosial media asılılığı və platformaların təhlükəsizliyi ilə bağlı apardığı piar kampaniyalarına ağır zərbə vurur.
Sosial Media Asılılığı: “Rəqəmsal Narkotik” İttihamları
Bu hadisə Meta və YouTube kimi nəhənglərin uşaqlar üçün “rəqəmsal kazinolar” yaratmaqda ittiham edildiyi böyük hüquqi mübarizələrin getdiyi bir vaxta təsadüf edir. Vəkillər və ictimai fəallar iddia edirlər ki, bu platformalar bilərəkdən gənc istifadəçiləri cəlb etmək və onları platformada saxlamaq üçün “rəqəmsal narkotik” təsiri bağışlayan mexanizmlərdən istifadə edirlər. Xüsusilə Jillian Michaels kimi tanınmış ekspertlər qeyd edirlər ki, Big Tech-in tətbiq etdiyi bu alqoritmlər uşaqların psixi sağlamlığına və normal inkişafına birbaşa təhlükə yaradır.
Məhkəmə iddialarında vurğulanır ki, sosial media platformaları uşaqların dopamin sisteminə təsir edərək onlarda asılılıq yaradır. Meta-nın daxili sınaqlarda uğursuz olan məhsulu isə bu zərərli təsirlərin qarşısını almalı idi. Lakin sınaqların mənfi nəticələnməsi göstərir ki, şirkət hələ də uşaqların təhlükəsizliyini deyil, platformaların aktivliyini və qazancını ön planda tutur. Bu vəziyyət cəmiyyətdə texnologiya nəhənglərinə qarşı olan inamsızlığı daha da dərinləşdirir.
Şirkət Rəhbərliyinin İnkarı və Reallıq Arasındakı Ziddiyyət
Bütün bu ittihamlara və daxili hesabatlara rəğmən, Meta rəhbərliyi və Instagram-ın baş direktoru (CEO) sosial media asılılığının elmi cəhətdən sübut olunmuş bir fakt olmadığını iddia etməyə davam edirlər. Engadget-in məlumatına görə, şirkət rəsmiləri asılılıq iddialarını rədd edərək, platformalarının gənclər üçün faydalı olduğunu müdafiə edirlər. Lakin daxili təhlükəsizlik testlərinin uğursuzluğu bu rəsmi bəyanatların nə dərəcədə həqiqətə uyğun olduğunu sual altına qoyur. Daxili məlumatlarla ictimai açıqlamalar arasındakı bu kəskin ziddiyyət Meta-nın şəffaflıq prinsiplərinə sadiq qalmadığını nümayiş etdirir.
Meta-nın keçmişdə də bənzər problemlərlə qarşılaşdığı məlumdur. Məsələn, “Instagram Kids” layihəsi uşaqların psixologiyasına mənfi təsir edə biləcəyi narahatlığı ilə geniş etirazlara səbəb olmuş və nəticədə dondurulmuşdu. Bu yeni uğursuzluq göstərir ki, şirkət keçmiş səhvlərindən kifayət qədər dərs çıxarmayıb və uşaqlar üçün həqiqətən təhlükəsiz mühit yaratmaq yolunda hələ də ciddi maneələrlə üzləşir.
Gələcək Tənzimləmələr və Cəmiyyətin Tələbləri
Texnologiya nəhənglərinin uşaqların psixi sağlamlığına və onlayn təhlükəsizliyinə təsiri artıq fərdi bir problem olmaqdan çıxaraq qlobal səviyyəli siyasi və etik müzakirəyə çevrilib. Valideynlər, müəllimlər və tənzimləyici orqanlar sosial media platformalarından daha çox məsuliyyət tələb edirlər. Meta-nın uğursuz daxili sınaqları bu tələblərin nə dərəcədə haqlı olduğunu bir daha sübut edir. Şirkətlərin öz daxili nəzarət mexanizmlərinin kifayət etmədiyi bir şəraitdə, dövlət tənzimləmələrinin və müstəqil monitorinqlərin gücləndirilməsi qaçılmaz görünür.
Yekun olaraq, uşaqların rəqəmsal dünyada qorunması sadəcə texnoloji bir məsələ deyil, həm də dərin etik bir öhdəlikdir. Meta-nın buraxılmamış məhsulunun uğursuzluğu, rəqəmsal məhsul inkişafı prosesində təhlükəsizliyin mənfəətdən daha üstün tutulmalı olduğunu bir daha xatırladır. Gələcəkdə texnologiya nəhənglərinin bu sahədə atacağı addımlar və qanunvericilikdə ediləcək dəyişikliklər uşaqların onlayn mühitdə nə dərəcədə qorunacağını müəyyən edəcək.