Türkiyənin daxili siyasi mühitində son günlər müşahidə olunan hərəkətlilik yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Xalqların Bərabərliyi və Demokratiya Partiyasının (DEM Partiyası) həmsədri Tuncer Bakırhanın parlament kürsüsündən səsləndirdiyi fikirlər ölkənin həm iqtidar, həm də müxalifət cinahında geniş əks-səda doğurub. Bakırhanın çağırışları təkcə cari problemləri deyil, həm də Türkiyənin yaxın gələcəkdəki demokratik inkişaf kursunu müəyyən edə biləcək strateji təklifləri ehtiva edir.
Siyasi Dialoq üçün Yeni Platforma: Liderlər Zirvəsi Təklifi
Bakırhanın təklif etdiyi “liderlər zirvəsi” sadəcə bir görüş deyil, ölkədəki siyasi qütbləşməni yumşaltmaq üçün nəzərdə tutulan mühüm bir mexanizmdir. O bildirib ki, Türkiyənin ən mürəkkəb problemləri, o cümlədən kürd məsələsi, yalnız qapalı qapılar arxasında deyil, bütün siyasi aktorların iştirakı ilə şəffaf şəkildə müzakirə olunmalıdır. Prezidentin rəhbərliyi altında keçirilməsi təklif olunan bu zirvə, müxtəlif ideoloji baxışlara malik partiyaların eyni masa ətrafında əyləşərək milli maraqlar çərçivəsində ortaq məxrəcə gəlməsini hədəfləyir. Bu addım, cəmiyyətdəki gərginliyi azaltmaq və demokratik müzakirə mədəniyyətini bərpa etmək üçün son illərin ən iddialı çağırışlarından biri kimi qiymətləndirilir.
Diplomatiya və Daxili Siyasət: Hakan Fidana Qarşı Tənqidlər
DEM Partiyası həmsədrinin Xarici İşlər naziri Hakan Fidanın son bəyanatlarına reaksiyası siyasi gündəmdəki digər vacib məqamdır. Bakırhan, xarici siyasətlə daxili məsələlərin bir-birindən ayrı tutulmasının qeyri-mümkün olduğunu vurğulayaraq, nazirliyin bəzi yanaşmalarının daxili barışığa xidmət etmədiyini iddia edib. O, hakimiyyət nümayəndələrinin ritorikasının daha konstruktiv olması və sülh mesajlarını zəiflətməməsi gərəkdiyini diqqətə çatdırıb. Bu tənqidlər göstərir ki, dövlətin təhlükəsizlik və xarici siyasət strategiyası ilə kürd məsələsinin siyasi həlli yolları arasında ciddi fikir ayrılıqları hələ də qalmaqdadır.
Sülhün Şərtləri və İmralı Faktoru
Sülh prosesinin gələcəyi ilə bağlı ən həssas məsələlərdən biri Abdullah Öcalanın statusu və ona qarşı tətbiq edilən təcrid tədbirləridir. Bakırhan qeyd edib ki, əgər real sülh prosesindən bəhs olunursa, bu prosesin ən vacib tərəf müqabillərindən birinin şəraitində dəyişikliklər edilməlidir. O, mövcud vəziyyəti “paradoksal” adlandıraraq, həm sülh çağırışı edib, həm də dialoq kanallarını bağlı saxlamağın məntiqsiz olduğunu vurğulayıb. DEM Partiyasının tələbi, sülh prosesinin hüquqi çərçivəyə salınması, xüsusi komissiyaların yaradılması və parlament tərəfindən qəbul ediləcək bir “çərçivə qanunu” ilə təminat altına alınmasıdır. Bu, sülhün sadəcə şifahi razılaşma deyil, dövlət səviyyəsində qəbul edilmiş bir strategiya olmasını təmin etməyi nəzərdə tutur.
Gələcək Perspektivlər və Siyasi Gözləntilər
Tuncer Bakırhanın çıxışları Türkiyədə “yumşalma” və ya “normallaşma” kimi xarakterizə edilən yeni dövrün sınağıdır. Siyasi ekspertlərə görə, bu çağırışların necə cavablandırılacağı həm iqtidarın, həm də əsas müxalifət partiyalarının səmimiyyət göstəricisi olacaq. Əgər liderlər zirvəsi reallaşarsa, bu, Türkiyənin illərdir davam edən struktur problemlərinin həllində yeni bir səhifə aça bilər. Lakin Bakırhanın da qeyd etdiyi kimi, bu yol asan deyil və hər iki tərəfdən cəsarətli addımlar, qarşılıqlı güzəştlər tələb edir. İndi bütün diqqətlər Ankaradan gələcək rəsmi reaksiyalara və digər siyasi liderlərin bu dialoq təklifinə münasibətinə yönəlib.
