Ukrayna böhranının diplomatik yollarla həlli istiqamətində atılan addımlar beynəlxalq birliyin diqqət mərkəzindədir. Rusiya, Amerika Birləşmiş Ştatları və Ukrayna nümayəndə heyətlərinin Cenevrədə üçüncü dəfə bir araya gəlməsi, regionda sülhün bərqərar olması üçün göstərilən səylərin kritik mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Lakin danışıqlar masası arxasındakı atmosfer olduqca gərgin olaraq qalır və tərəflərin mövqeləri arasındakı uçurum hələ də tam aradan qaldırılmayıb.
Cenevrə Görüşlərinin Strateji Əhəmiyyəti
Anadolu Agentliyinin yaydığı məlumata əsasən, Cenevrədə keçirilən bu üçüncü raund münaqişənin gələcək taleyi üçün həlledici xarakter daşıyır. Ötən görüşlərdə konkret nəticələrin əldə olunmaması və cəbhə xəttində gərginliyin artması bu diplomatik təmasların əhəmiyyətini qat-qat artırıb. Tərəflər həm hərbi qarşıdurmanın dayandırılması, həm də uzunmüddətli təhlükəsizlik arxitekturasının qurulması üçün çıxış yolları axtarırlar. Lakin hər bir tərəfin öz milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etməsi prosesin sürətlənməsinə imkan vermir.
Ukrayna Nümayəndə Heyəti Daxilində Parçalanma İddiaları
“The Economist” jurnalının ortaya qoyduğu və “Turkrus.com” saytının genişləndirdiyi məlumatlar danışıqlar prosesinə yeni bir kölgə salır. İddialara görə, Ukrayna nümayəndə heyəti daxilində ciddi fikir ayrılıqları və daxili siyasi qütbləşmə müşahidə olunur. Bu vəziyyət Kiyevin danışıqlar masasında vahid və sarsılmaz bir mövqe sərgiləməsinə mane olur. Heyət daxilindəki bəzi üzvlərin Rusiyaya qarşı daha sərt və kompromissiz yanaşmanı dəstəklədiyi, digər qrupun isə qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən güzəştlərin qaçılmaz olduğunu müdafiə etdiyi bildirilir. Belə bir daxili gərginlik, Rusiya qarşısında Ukraynanın diplomatik manevr imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.
Kremlin Genişmiqyaslı Gündəliyi və İqtisadi Faktorlar
Rusiyanın danışıqlara yanaşması təkcə hərbi məsələlərlə məhdudlaşmır. Milliyet qəzetinin yazdığına görə, Kreml bu görüşlərdə təhlükəsizlik təminatlarından tutmuş regional sabitliyə qədər geniş bir mövzu spektrini müzakirə etməyi planlaşdırır. Bu kontekstdə iqtisadi amillər də mühüm rol oynayır. Investing.com Türkiye-nin qeyd etdiyi kimi, rusiyalı nümayəndə Dmitriyevin ABŞ ilə iqtisadi əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə etmək üçün Cenevrəyə yollanması, Moskvanın sanksiyalar və iqtisadi təzyiqlər fonunda alternativ yollar axtardığının göstəricisidir. Bu, danışıqların həm də qlobal iqtisadi maraqlar çərçivəsində aparıldığını sübut edir.
Sülh Axtarışında Qarşıya Çıxan Əsas Maneələr
Hürriyet qəzetinin təhlillərində qeyd olunduğu kimi, İsveçrə torpaqlarında davam edən sülh axtarışları mürəkkəb bir labirinti xatırladır. Ukrayna tərəfindəki daxili parçalanma, hər hansı bir razılaşmanın Kiyevdəki siyasi dairələr tərəfindən yekdilliklə qəbul edilməsini çətinləşdirir. Sülh sazişinin imzalanması qədər, onun icrası üçün daxili konsensusun olması da vacibdir. Beynəlxalq vasitəçilər tərəfləri ortaq məxrəcə gətirməyə çalışsalar da, qarşılıqlı inamsızlıq və daxili siyasi təzyiqlər prosesi dalana dirəmək təhlükəsi yaradır.
Nəticə etibarilə, Cenevrə danışıqları Ukrayna böhranının həlli üçün ən mühüm platforma statusunu qoruyur. Lakin uğurlu nəticə üçün təkcə dövlətlərarası razılaşma deyil, həm də nümayəndə heyətlərinin daxili birliyi və siyasi iradəsi tələb olunur. Dünya ictimaiyyəti bu gərgin diplomatik marafonun regiona və bütün dünyaya sülh gətirib-gətirməyəcəyini maraqla izləyir.